In het midden van de Stille Oceaan, langs de evenaar, hebben wetenschappers een doos getekend. Het is een grote doos, twee derde van de grootte van China, maar er woont bijna niemand in. Dit rechthoekige stuk open oceaan wordt gevolgd door satellieten en een netwerk van verankerde boeien die kleine veranderingen in de watertemperatuur meten, met het oog op afwijkingen. Om de paar jaar, gedreven door veranderende winden en stromingen, begint de watertemperatuur in dit deel van de oceaan te stijgen; zelfs een halve graad Celsius boven normaal gedurende maanden rechtvaardigt de aanwijzing dat een El Niño-fase is begonnen. Dat is genoeg opwarming om overstromingen en branden, droogte en hongersnood over de hele wereld te ontketenen. De doos heet Niño 3.4. Op dit moment is het heet in de doos.

"Als een babybadje," vertelde Kristina Tietjen, die het grootste deel van augustus aan het duiken was in het midden van deze abnormaal warme watermassa, aan The Atlantic. Tietjen komt al meer dan tien jaar naar 's werelds grootste atol, Kiritimati, om de koraalriffen te bestuderen. Meestal duikt ze in een medium-weight wetsuit; deze reis had haar team alleen rash guards nodig. Het is nog vroeg in deze El Niño-cyclus - die waarschijnlijk de sterkste ooit gemeten zal worden - maar het water rond Kiritimati is al 3 tot 4 graden Celsius boven normaal.

Tietjens tijd op Kiritimati (uitgesproken als Kerstmis) heeft haar in staat gesteld om in brutaal detail te zien wat deze herhaalde warmwatercycli, die zich afspelen in een gestaag opwarmende oceaan, betekenen voor de grote tropische koraalriffen hier, die ooit bijna ongerept waren. Tijdens haar eerste El Niño, in 2015-16, stierf 90 procent van het koraalrif van Kiritimati. Jaren van langzame, gedeeltelijke herstel volgden. Deze maand ontdekten Tietjen en haar collega's, onderdeel van het laboratorium van de Canadese wetenschapper Julia Baum aan de Universiteit van Victoria, dat bijna de helft van de overgebleven koralen van het eiland al was gebleekt - een voorbode, als de opwarming aanhoudt, van de dood. Wanneer Tietjen terugkomt, zwemt ze misschien wel over een kerkhof.

De meeste mensen ervaren de rimpelingen van El Niño als de hitte die zich opbouwt in de equatoriale Stille Oceaan uitstraalt naar de atmosfeer en over de hele wereld. Dit betekent grote hoeveelheden regen in supercharged stormen op sommige plaatsen; in andere gebieden, gewasdodende droge periodes die maanden kunnen duren. Langs de Pacifische kust van Zuid-Amerika hebben hevige regenval en aardverschuivingen de tijdelijke sluiting van een hoofdroute naar Machu Picchu in Peru gedwongen; dodelijke overstromingen hebben dorre gebieden in Noord-Chili geteisterd. Landen zoals India en Ethiopië beleven een van hun droogste zomers ooit gemeten. El Niño's betekenen meestal meer regenval in het zuiden van de Verenigde Staten en drogere stukken in een band in het noorden. Sterke El Niño's kunnen recordbrekende hitte betekenen, en deze belooft anders te worden dan alles wat in de afgelopen tachtig jaar is gecatalogiseerd. Een stijging van 2 graden Celsius in de Niño 3.4-doos levert normaal gesproken de titel 'Super El Niño' op; we zitten al boven die drempel, en experts voorspellen dat de opwarming kan pieken op ongeveer twee keer zo hoog. "We zijn er nu vrij zeker van dat dit een uitzonderlijke gebeurtenis zal worden," vertelde Malte Stuecker, directeur van het International Pacific Research Center aan de Universiteit van Hawaï in Manoa, aan The Atlantic.

Een deel van de reden waarom Stuecker verwacht dat deze warmte blijft toenemen, is dat de boeien langs de evenaar watertemperaturen ver onder het oppervlak kunnen detecteren. Op meer dan 100 meter diepte heeft zich een enorme massa warm water opgehoopt die in de komende maanden naar de oppervlakte zal stijgen. De hoeveelheid hitte die in de oceaan broeit, heeft een van die grafieken opgeleverd waarin het huidige jaar drastisch afwijkt van eerdere trendlijnen, grillig omhoog kronkelend naar onbekend terrein.

Hoewel wetenschappers blijven discussiëren over de mate waarin klimaatverandering El Niño-cycli frequenter of intenser maakt, zijn ze het erover eens dat deze cycli plaatsvinden in een oceaan die warmer is dan voorheen. Afgelopen zaterdag bereikte de dagelijkse wereldwijde gemiddelde zee-oppervlaktetemperatuur 21,1 graden Celsius (70 graden Fahrenheit).