Brittannië 'slaapt zich naar een voedselcrisis' veroorzaakt door extreem weer, inflatie en de oorlog in Iran, en de regering behandelt de hele zaak blijkbaar als een klein ongemak, zeggen voedingsexperts. Boeren hebben momenteel te maken met een hittegolf na een droge lente, waarbij gewassen waarschijnlijk minder opbrengen naarmate de temperaturen hun tolerantie overschrijden. Vee lijdt aan hittestress, natuurbranden nemen toe en economische verliezen kunnen oplopen tot honderden miljoenen ponden. Want niets zegt 'veerkrachtige natie' zo goed als verschroeide velden en hijgende koeien.
Voedselprijzen zullen naar verwachting deze november 50% hoger liggen dan vijf jaar geleden, en het huidige weer - met meer hittegolven op komst, mogelijk boven de 40°C - draagt bij aan de inflatiedruk. Zelfs als de oorlog in Iran snel eindigt, blijven brandstof- en kunstmestprijzen hoog totdat de aanbodkrapte door de Straat van Hormuz afneemt. Minister van Financiën Rachel Reeves opperde vorige week het idee van vrijwillige prijsplafonds voor basisvoedsel, maar supermarkten en oppositiepartijen vertelden haar prompt dat ze moest blijven dromen.
Een groep voedingsexperts schreef deze week aan ministers om een update van de nationale voedselstrategie te eisen, rekening houdend met deze risico's en het VK voor te bereiden op een toekomst van hogere temperaturen en slechter weer. De negen ondertekenaars zijn onder meer Mike Barry (voormalig directeur duurzame zaken bij Marks & Spencer), Anna Taylor (uitvoerend directeur van de Food Foundation) en Lee Stiles (secretaris van de Lea Valley Growers' Association). Ze benadrukten drie prioriteiten: veerkrachtige binnenlandse productie van gezonder voedsel, betere paraatheid voor verstoringen van de toeleveringsketen en toegang tot veilig, betaalbaar en gezond voedsel voor iedereen. Ambitieus, maar begin misschien met 'niet alles in brand hebben staan.'
Tim Lang, emeritus hoogleraar voedselbeleid aan City St George's, University of London, zei dat de huidige strategie van de regering neerkomt op weinig meer dan 'business as usual' - wat in deze context neerkomt op het herschikken van ligstoelen op de Titanic. 'Deze regering heeft serieus wetenschappelijk, inlichtingen- en beleidsadvies gekregen dat ze significante actie moet ondernemen op het gebied van voedselzekerheid, maar ze blijft aangeven dat alles oké is. Dat is het niet,' zei Lang tegen de Guardian. Hij voegde eraan toe dat ministers achterlopen op het publiek in bewustzijn en paraatheid, en noemde volatiliteit 'het nieuwe normaal.'
Gepensioneerd generaal Richard Nugee, een andere ondertekenaar, vertelde de Guardian dat voedselzekerheid een topprioriteit voor de nationale veiligheid zou moeten zijn. 'Er is de potentie dat de hoeveelheid voedsel afneemt door hittekoepels boven graanschuren in Europa en de rest van de wereld,' zei hij, erop wijzend dat de Britse voedselketen wordt beschadigd door oorlog en export-/importverstoringen. Hoewel burgerlijke onrust onwaarschijnlijk is, waarschuwde Nugee dat mensen 'die extreem gestrest zijn omdat ze geen voedsel kunnen betalen' het heft in eigen handen zouden kunnen nemen - want niets zegt 'nationale veiligheid' zo goed als een hongerige bevolking.
Een rapport van Britse spionagechefs - vorig jaar gedeeltelijk gepubliceerd - vertelde ministers dat instortende ecosystemen in het buitenland een nationaal veiligheidsrisico vormen, mogelijk leidend tot conflicten, migratie en concurrentie om hulpbronnen. Het Climate Change Committee adviseerde de regering vorige week om de binnenlandse voedselproductie niet onder de 60% van de Britse behoeften te laten zakken, en merkte op dat klimaatschade aan de voedselproductie tegen de jaren 2030 jaarlijks meer dan £2 miljard kan bedragen, tegenover ongeveer £200 miljoen nu. Jez Fredenburgh, senior analist bij de Energy and Climate Intelligence Unit, vatte het netjes samen: 'Boeren en consumenten kunnen deze druk niet aan.' Het Department for Environment, Food and Rural Affairs werd om commentaar gevraagd, maar is vermoedelijk nog aan het beslissen of het wakker wordt.