COVID-19 heeft ons veel geleerd, meestal niets prettigs, en vooral dat onze pandemische paraatheid ongeveer zo solide was als een papieren paraplu. Nu bevestigt een nieuwe studie dat zelfs de eerste, lokale stappen van een uitbraak met pandemisch potentieel een behoorlijke puinhoop zijn.

Gezondheidsfunctionarissen in New York hielden een regionale test van zorginstellingen om te zien hoe ze een patiënt met een mysterieuze infectie die een pandemische dreiging zou kunnen vormen, zouden identificeren en erop zouden reageren. Spoiler: het ging niet goed. De reacties waren traag, het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen was wisselvallig, en slechts 60 procent van de instellingen slaagde voor de basis. Dat is een onvoldoende, voor het geval je het je afvroeg.

"Deze oefeningen identificeerden behoeften voor training van zorgmedewerkers en personeel van zorginstellingen om eerdere identificatie, mondkapjes en isolatie van mogelijk besmettelijke febriele patiënten te bereiken," schreven de functionarissen in de studie, gepubliceerd in het Morbidity and Mortality Weekly Report. Met andere woorden: iedereen heeft een opfriscursus nodig.

De oefening gebruikte "professionele patiëntacteurs" die waggelend zorginstellingen binnenkwamen en deden alsof ze H5-vogelgriep hadden, een virustype waarvan wordt gedacht dat het pandemisch potentieel heeft. Ze droegen make-up om er ziek uit te zien, gebruikten oogdruppels en vaseline om conjunctivitis (roze oog) na te bootsen, en hadden een nep-hoest. Ze klaagden over zwakte en koorts en zeiden dat ze een Motrin hadden genomen voordat ze binnenkwamen. Toen hen naar reizen werd gevraagd, zeiden ze dat ze het land niet hadden verlaten. Als er naar zieke contacten werd gevraagd, antwoordden ze: "Telt een zieke vogel mee?" Dan begonnen ze een zielig verhaal over een poging een zieke eend in een park te redden. De eend sterft, en de patiënt hanteerde hem zonder handschoenen. Ze deelden dit verhaal ongevraagd, want waarom niet.

Om te slagen moest een instelling de patiënt een mondkapje opzetten en in een isolatiekamer plaatsen. Idealiter een mondkapje binnen een minuut na aankomst en isolatie binnen 10 minuten. Maar voor deze oefening maakte timing niet uit - alleen beide doen was genoeg om te slagen.

De oefening liep tussen januari en juni 2026, waarbij acteurs 73 zorginstellingen bezochten. De meeste in New York City (52), met 15 in New York buiten de stad, drie in New Jersey, en drie in de Amerikaanse Maagdeneilanden (die de VS als deel van dezelfde gezondheidsregio beschouwt).

Acteurs bezochten meestal spoedeisende hulpafdelingen (42 van de 73), maar ook poliklinieken van ziekenhuizen (19 van de 73) en urgentiecentra (12 van de 73). Instellingen hadden ermee ingestemd deel te nemen, maar wisten niet wanneer de oefeningen zouden plaatsvinden.

Over het geheel genomen slaagde slechts 60 procent (44 van de 73) van de instellingen erin de acteurs zowel een mondkapje te geven als te isoleren. Slechts ongeveer 55 procent van de spoedeisende hulpafdelingen deed beide, terwijl 68 procent van de klinieken en 67 procent van de urgentiecentra slaagden. Achttien procent van de instellingen bood niet eens een mondkapje aan een hoestende patiënt die zei koorts te hebben.

Van degenen die een mondkapje gaven en isoleerden, deed minder dan de helft (43 procent) dit binnen het doel van één minuut, en minder dan de helft (48 procent) verplaatste de patiënt binnen het doel van 10 minuten naar een isolatiekamer. Poliklinieken hadden een mediane tijd tot isolatie van 20 minuten, waarbij ten minste één kliniek er bijna een uur over deed. Over het geheel genomen was de mediane tijd tot mondkapje 2 minuten, en de mediane tijd tot isolatie 11 minuten.

De meeste instellingen (93 procent) screenden de acteur op symptomen. Maar ondanks het verhaal over de dode eend, stelden medewerkers bij slechts zeven van de 73 instellingen vragen specifiek over blootstelling aan vogelgriep.

Clinici die met de acteurs omgingen, droegen inconsistent de aanbevolen persoonlijke beschermingsmiddelen (handschoenen, mondkapje, schort en oogbescherming). Slechts 25 procent droeg alle aanbevolen PBM; 6 procent droeg niets. Negentien procent van de clinici droeg geen mondkapje of ademhalingsbescherming. Medewerkers bij slechts 40 van de 73 instellingen (55 procent) informeerden of waren van plan interne Infectiepreventie en -bestrijding (IPC) medewerkers te informeren zoals aanbevolen.

Het slechte slagingspercentage en de lange tijden voorspellen problemen. "Wachtruimtes van zorginstellingen kunnen hoogrisicomilieus zijn voor overdracht van respiratoire virussen als passende IPC-maatregelen niet worden geïmplementeerd," aldus de auteurs.