HELSINKI – De Europese Ruimtevaartorganisatie en China lanceerden op 19 mei met succes de SMILE-missie (Solar wind Magnetosphere Ionosphere Link Explorer) vanaf Kourou, Frans-Guyana, aan boord van een Vega C-raket. Het ruimtevaartuig is nu onderweg naar een unieke baan hoog boven de Noordpool, waar het zachte röntgen- en UV-camera's zal gebruiken om te bestuderen hoe de magnetosfeer van de aarde interageert met de zonnewind. Het werd geselecteerd uit 13 voorstellen door gezamenlijke teams van ESA en de Chinese Academie van Wetenschappen (CAS), waarmee een nieuw kader voor samenwerking op het gebied van ruimtewetenschap werd gevestigd.

Maar word niet te sentimenteel. Ondanks het champagnegeknal en de schouderklopjes over de tienjarige reis naar de lancering, weigerden hoge functionarissen van beide organisaties zich te committeren aan diepere toekomstige samenwerking – ook al overlappen hun belangen en activiteiten als een Venn-diagram getekend door een erg verwarde wiskundige.

“We hebben de Europese en Chinese wetenschappers gevraagd om samen te werken aan de bouw van SMILE, en ik denk dat dat mechanisme voor mij met deze missie zeer effectief is gebleken,” zei ESA-wetenschapsdirecteur Carole Mundell tegen SpaceNews voor de lancering, waarbij ze het proces beschreef als een bottom-up gezamenlijke oproep voor voorstellen. “Ik ben zeer hoopvol dat we overtuigende nieuwe wetenschap zullen leveren die ook zeer belangrijk zal zijn voor operationele ruimteweervoorspellingen.”

Wang Chi, directeur-generaal van het National Space Science Center (NSSC) van CAS, merkte op dat SMILE voortbouwde op de eerdere Double Star-missie – een ander gezamenlijk ESA/China-project dat in 2003 en 2004 werd gelanceerd om de effecten van de zon op het milieu van de aarde te bestuderen. “In grote lijnen bestuderen de SMILE-missie en de Double Star-missie ruimteweer. Dit heeft te maken met bewoonbaarheid en waarom de aarde geschikt is voor de duurzame ontwikkeling van de mensheid,” zei Wang.

Noch Mundell noch Wang presenteerden een concreet plan voor wat er komt, ondanks dat SMILE een vol decennium geleden werd geselecteerd en goedgekeurd. Het grootste obstakel? De eeuwige vijand van alle geweldige ideeën: geld. “We moeten allebei onze budgetten veiligstellen, wat de grootste uitdaging voor ons beiden is. We hebben veel leuke ideeën, maar we hebben het geld nodig,” zei Mundell. “We waren het er beiden over eens toen we dit in maart in China bespraken, dat we een manier zouden willen vinden om een nieuwe oproep zoals deze te doen, maar we hebben dat geld in het budget nodig.”

Zowel ESA als China hebben sterke interesses in bewoonbaarheid, in het zonnestelsel en daarbuiten, en beide hebben ambitieuze toekomstige missies – maar met slechts beperkte knikjes naar samenwerking. ESA's Plato wordt volgende lente gelanceerd om naar aardachtige planeten rond zonachtige sterren te zoeken, en Ariel zal een paar jaar later volgen om de atmosferische geschiedenis van meer dan 1000 exoplaneten te bestuderen. “We zullen naar het punt gaan waar we klimaatverandering op andere werelden bekijken,” zei Mundell. ESA stuurt ook EnVision naar Venus om te bestuderen waarom het zo anders is dan de aarde, terwijl JUICE al onderweg is naar de ijzige manen van Jupiter. Het agentschap plant zelfs een missie naar Saturnus om zijn ijzige manen te verkennen en de eerste astrobiologische missie op Enceladus te landen, compleet met scheervluchten door zijn waterpluimen.

China lanceert ondertussen zijn eerste exoplaneet-jachtmissie, Earth 2.0, in 2029 – een observatorium op het Lagrangepunt 2 van de zon-aarde dat 2 miljoen sterren in het Kepler-veld zal scannen. Zijn Tianwen-4 Jupiter-missie, gepland rond 2030, zal de satellieten van Jupiter bestuderen voordat het in een baan rond een Galileïsche maan gaat, mogelijk met een lander op Callisto. “We hebben met onze Chinese collega's gesproken over hun Jupiter-missie,” zei Mundell. “We zullen langs Callisto scheren, dus we zullen al wat informatie over Callisto hebben, die nuttig voor hen kan zijn. Dus ik denk dat er enige organische samenwerking is in termen van elkaar helpen om onze eigen missies beter te maken.” ESA zou ook kunnen helpen met China's Solar Polar Orbit Observatory-missie gepland voor 2029.

China's ruimtewetenschapsprogramma is een lange weg gekomen van zijn bescheiden begin een decennium geleden. Het heeft nu een succesvol strategisch prioriteitsprogramma.