In een rotsformatie in het Kakadu National Park in het noorden van Australië bevindt zich een afbeelding van een wezen dat de Bininj Namarrkon noemen. Zijn vlees is weggespoeld om de botten eronder te onthullen, hij draagt stenen bijlen op zijn hoofd, ellebogen en knieën, en hij zwaait met een grote band van bliksem die van zijn enkels omhoog loopt, over zijn hoofd. Volgens de droomtijdverhalen van de Bininj hielp Namarrkon's reis van de Arafurazee naar de Arnhem Land-rotswand het landschap vormgeven. En tijdens de grote stormen die tijdens de opbouw en het natte seizoen over het landschap trekken en rommelen, is het Namarrkon die de wolken splijt met zijn stenen bijlen om donder en bliksem te creëren en de levengevende regen vrij te laten. Dus, eigenlijk, een zeer drukke godheid.

Wereldwijd zijn er gemiddeld 60 bliksemflitsen per seconde, sommige strekken zich uit over meer dan 800 km. Elke flits kan tot zeven gigajoule energie vrijgeven - het equivalent van 1,67 ton TNT - en verhit de lucht eromheen kortstondig tot ongeveer 30.000°C, vijf keer heter dan het oppervlak van de zon. Deze constante ontlading speelt een vitale rol bij het reguleren van het elektrische veld van de aarde en de ionosfeer. Het helpt de stikstofcyclus aandrijven door stikstofmoleculen open te breken en ze beschikbaar te maken voor planten, draagt bij aan ozonproductie en helpt bij het afbreken van broeikasgassen zoals methaan. Het ondersteunt ook de cycli van vuur die de ecologieën van bossen, savannes en graslanden over de hele planeet vormgeven. Bliksem, zoals het verhaal van Namarrkon vastlegt, is een integraal onderdeel van het leven op onze planeet. Geen druk, Namarrkon.

Maar naarmate de planeet opwarmt, verandert mogelijk niet alleen de rol van bliksem in deze systemen, maar ook de bliksem zelf. En de gevolgen kunnen ernstig zijn. In juli ontketenden meer dan 48.000 blikseminslagen enorme bosbranden in Canada en het noordwesten van de Verenigde Staten, waarbij huizen werden verwoest en een rookgordijn over steden in Noord-Amerika werd gelegd. Tijdens de Britse hittegolf van vorige zomer troffen bijna 30.000 blikseminslagen Zuidoost-Engeland op één dag. Wereldwijd worden jaarlijks al ongeveer een kwart miljoen mensen door de bliksem getroffen, met ongeveer 24.000 doden tot gevolg. Alleen al in Australië doodt bliksem jaarlijks vijf tot tien mensen en verwondt ongeveer 100. Dus, weet je, sta misschien niet onder een boom tijdens een storm.

De geweldige kracht van bliksem is diep verankerd in menselijke culturen over de hele wereld. Vaak drukt het een soort dualiteit uit, die zowel schoonheid als terreur oproept: van de vroegst bekende dichter, de priesteres Enheduanna, die haar godin beschrijft als hebbende een "blik als treffende bliksem" tot goden wier domein zowel stormen als landbouw omvat in oude Mesopotamische, Maya- en Azteekse culturen. Degenen die bliksem hanteren zijn vaak beschermers van de mensheid: in de Rig-Veda van het oude India doodt Indra de kwade slang Vritra met een donderslag en laat de regens en rivieren vrij, terwijl de Noorse dondergod Thor een beschermer van mensen was. En veel Indiaanse culturen in het Pacific Northwest, Great Lakes en Great Plains omvatten een machtig wezen dat bekend staat als de Thunderbird, die de mensheid beschermt. Dus, bliksem: angstaanjagend, levengevend en blijkbaar een behoorlijk solide bodyguard.

Hoewel schrijvers en filosofen al meer dan 2.000 jaar een fysieke verklaring voor bliksem hebben gezocht, was het pas in de 18e eeuw dat Benjamin Franklin het verband aantoonde tussen statische elektriciteitsontlading en bliksem. Franklin theoretiseerde dat elektriciteit een onzichtbare vloeistof was die van object naar object kon worden overgedragen of in stoffen zoals waterdamp kon worden vastgehouden. Wetenschappers spreken niet langer van onzichtbare vloeistoffen. In plaats daarvan wordt bliksem begrepen als het resultaat van warme, vochtige lucht die opstijgt in de koude bovenste regionen van stormwolken. Naarmate de temperatuur daalt, condenseert waterdamp en vormt kleine ijskristallen. Deze botsen met deeltjes zacht ijs, graupel genaamd, waarbij elektronen van de ijskristallen naar de graupel worden overgedragen. Nu positief geladen, stijgen de kleinere, lichtere ijskristallen op naar de bovenkant van de wolk, terwijl de zwaardere graupel de neiging heeft om te zinken. Dit creëert een elektrisch veld dat uiteindelijk leidt tot een bliksemontlading.