In een plotwending die klinkt als iets uit een soapserie over klimaatverandering, kreeg een van de droogste plekken op aarde - de Atacama-woestijn in Noord-Chili - in augustus 2026 een fris laagje sneeuw. Ja, je leest het goed. Sneeuw. In de woestijn. Zo'n gebeurtenis is zo zeldzaam dat het maar een paar keer in de recente geschiedenis is voorgekomen, en nu is het weer gebeurd, want waarom ook niet?

Het spektakel werd vastgelegd door NASA's Landsat 8- en Landsat 9-satellieten, die respectievelijk op 6 en 14 augustus voor- en nafoto's maakten. De beelden tonen de Chajnantor-hoogvlakte, een plek op grote hoogte in het Altiplano-Puna-vulkanencomplex, getooid in het wit. Dit gebied herbergt de Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), een van de krachtigste radiotelescopen ter wereld. Toen de sneeuw en wind toesloegen, moest ALMA zijn antennes in een beschermende overlevingsmodus zetten, wat klinkt als iets uit een sciencefictionfilm, maar eigenlijk gewoon een slimme zet is om te voorkomen dat de apparatuur bevriest.

Maar het plezier hield daar niet op. Een tweede storm later in augustus verspreidde sneeuw over een nog groter deel van Noord-Chili, zoals te zien is op een afbeelding van NASA's Terra-satelliet van 19 augustus. De sneeuw strekte zich uit van de Andes, over het hyperaride hart van de Atacama, en bereikte bijna de Pacifische kust ten zuiden van Antofagasta. Verschillende andere grote observatoria in de regio schortten ook hun activiteiten op, want blijkbaar hebben zelfs de meest geavanceerde telescopen af en toe een snipperdag nodig.

Wat zit er achter deze meteorologische waanzin? Cut-off lagedrukgebieden - lagedruksystemen die losbreken van de straalstroom - zijn de gebruikelijke verdachten. René Garreaud, atmosferisch wetenschapper aan de Universiteit van Chili, merkte op dat een cut-off lagedrukgebied in 2025 ook voor soortgelijke sneeuwval zorgde. Maar de storm van augustus 2026 was speciaal: hij ontstond uit een uitzonderlijk grote trog die zich uitstrekte over een groot deel van het zuidelijk halfrond, van het zuidelijkste puntje van Zuid-Amerika tot in de subtropen. In combinatie met vocht nabij de kust zorgde dit voor neerslag over een ongewoon groot gebied, met regen en sneeuw van offshore tot in de Andes. Garreaud zei dat de hoeveelheden niveaus bereikten die "zelden worden gezien in de anders extreem droge regio."

Niet alle neerslag was echter sneeuw. In Taltal viel in drie dagen tijd bijna 40 millimeter (1,6 inch) regen - ongeveer 10 keer de gemiddelde jaarlijkse neerslag van de stad. Garreaud merkte op: "We zien dit soort gebeurtenissen maar een paar keer per decennium, als ze al voorkomen."

De stortbui had ernstige gevolgen: modderstromen en plotselinge overstromingen troffen Noord-Chili, beschadigden honderden huizen en troffen duizenden mensen, volgens SENAPRED, de Nationale Dienst voor Rampenpreventie en -respons.

Dus waarom gebeurt dit? Garreaud wijst op een versterkend El Niño als achtergrond. El Niño verzwakt de subtropische hogedrukzone in de Stille Oceaan die de regio normaal gesproken droog houdt, en maakt het waarschijnlijker dat er een blokkerend hogedrukgebied ontstaat nabij het zuidelijke uiteinde van het continent. Samen verschuiven deze veranderingen de stormbaan dichter naar de evenaar, waardoor nat weer plaatsen kan bereiken die normaal kurkdroog zijn. Het is alsof Moeder Natuur besloot een praktische grap uit te halen met de Atacama, en wij zijn er alleen maar om het vast te leggen.