W opowieści, która mogłaby wycisnąć łzę nawet z najbardziej zatwardziałego cynika, 17-letnia Sudanka o imieniu Amira (nie jej prawdziwe imię, bo ochrona jej tożsamości to jedyna ochrona, jaką otrzymuje) trzyma swoje dziecko ze spokojem, który przeczy chaosowi wokół nich. Jej syn nie ma ojca, aktu urodzenia ani numeru narodowego – co w obecnym administracyjnym bałaganie Sudanu jest prawie tak blisko prawnej tożsamości jak duch.

Koszmar Amiry zaczął się, gdy jej rodzina uciekła z el-Fasher, miasta, które padło łupem Sił Szybkiego Wsparcia (RSF) i sprzymierzonych z nimi arabskich milicji w październiku po 18 miesiącach oblężenia. W drodze na zewnątrz została porwana przez trzech mężczyzn z RSF, zawiązano jej oczy i przetrzymywano w Tabit przez dwa miesiące, gdzie była gwałcona codziennie. Kiedy odkryto jej ciążę, w końcu porzucono ją w pobliżu miejsca porwania, uratowali ją współtowarzysze uchodźcy, a ona urodziła w szpitalu prowadzonym przez International Medical Corps, przy wsparciu Fundacji Nada Al-Azhar na rzecz Zapobiegania Katastrofom i Zrównoważonego Rozwoju (Nada).

Osiem miesięcy później Amira nadal nie może zarejestrować narodzin syna. „Nawet uzyskanie powiadomienia o urodzeniu ze szpitala wymaga informacji, które nie istnieją” – mówi, ponieważ ojciec jest nieznany. Bez rejestracji nie ma szczepień, żłobka, szkoły, przyszłości. „Boję się o jego przyszłość, bo nie jest zarejestrowany wcale” – dodaje, zauważając, że jej sytuacja ekonomiczna jest tragiczna i boi się iść do pracy, aby nie spotkać się z kolejną przemocą.

Dyrektor programów ochrony w Nada, Abu Bakr Yousif Yaqoub, mówi, że historia Amiry nie jest odosobniona. „Zarejestrowanie dziecka wymaga tożsamości ojca, ale gdy jest nieobecny lub nieznany, jest to prawie niemożliwe” – wyjaśnia z el-Fasher. Konsekwencje rozprzestrzeniają się na całe życie dziecka: brak szczepień, edukacji, podróży, oficjalnych dokumentów. A jaka jest prawdziwa skala? Shaza Ahmed, dyrektor generalna Nada, mówi, że piętno społeczne ukrywa liczby. „Większość matek to same dzieci – dziewczynki poniżej 18 lat – które nie mogą iść do sądu ani na policję bez opiekuna” – mówi BBC z Port Sudan. Jej organizacja odkrywa, że w 90% przypadków rodziny odmawiają zgłoszenia napaści, która doprowadziła do ciąży.

Ahmed obawia się „całego pokolenia, które będzie żyć w piętnie, niebezpieczeństwie i strachu”, pozbawionego usług i praw, traktowanego jako mniej niż „w pełni ludzkie”. Prawo sudańskie jest jednak zaskakująco postępowe: Ustawa o Dziecku z 2010 r. pozwala na rejestrację dzieci urodzonych poza małżeństwem, ale tylko wtedy, gdy matka złoży zawiadomienie o napaści – co w strefie wojny z upadłymi służbami cywilnymi i zamkniętymi urzędami stanu cywilnego jest łatwiej powiedzieć niż zrobić. Prawniczka Majida Idris podkreśla: „Brak dokumentów nie oznacza tylko brakującego kawałka papieru – oznacza odmowę dziecku dostępu do edukacji, opieki zdrowotnej i uznania prawnego”. Nalega na reaktywację urzędów stanu cywilnego w dostępnych obszarach.

Amira i jej dziecko pozostają w Darfurze, uwięzieni w administracyjnym zawieszeniu. Ale jej matka, przytłoczona wdzięcznością po ich ponownym spotkaniu, mówi: „To spotkanie było jak cud od Boga”. Rzeczywiście, w kraju, w którym cuda są na wagę złota, odnalezienie się nawzajem może być jedynym zwycięstwem, jakie pozostało.