Een grot bij Waitomo, Nieuw-Zeeland, heeft een fossielenschat opgeleverd die wetenschappers een ongekende blik geeft op een lang verdwenen ecosysteem - eigenlijk een miljoen jaar oude aflevering van 'Survivor: Prehistorisch Nieuw-Zeeland'. Onderzoekers uit Australië en Nieuw-Zeeland ontdekten overblijfselen van oude vogels en kikkers die ongeveer 1 miljoen jaar oud zijn, waaronder een voorheen onbekende verwant van de iconische kākāpō. Dit is de eerste keer dat wetenschappers een grote collectie fossielen van landgewervelden uit deze periode in de geschiedenis van Nieuw-Zeeland hebben teruggevonden. De grot bewaarde fossielen van 12 vogelsoorten en vier kikkersoorten, en biedt een zeldzame momentopname van een wereld die honderdduizenden jaren bestond voordat de mens verscheen.

Gepubliceerd in Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology, suggereert de studie dat de wilde dieren van Nieuw-Zeeland al lang voor de menselijke vestiging dramatische veranderingen ondergingen. Krachtige vulkaanuitbarstingen en snelle klimaatschommelingen hervormden herhaaldelijk leefgebieden, dreven soorten tot uitsterven en openden kansen voor nieuwe soorten om te evolueren. Hoofdauteur universitair hoofddocent Trevor Worthy van Flinders University zegt dat de fossielen een vogelgemeenschap onthullen die anders is dan alles wat we vandaag in Nieuw-Zeeland zien. 'Dit is een nieuw erkende avifauna voor Nieuw-Zeeland, een die werd vervangen door de fauna die mensen een miljoen jaar later aantroffen', zegt Worthy. Voor het geval je niet op de hoogte bent van je biologiejargon: 'avifauna' betekent gewoon de verzameling vogelsoorten op een bepaalde plaats en tijd.

De studie omvatte paleontologen van Flinders University en Canterbury Museum, plus vulkanologen Joel Baker (University of Auckland) en Simon Barker (Victoria University of Wellington). Volgens de onderzoekers verdween ongeveer 33-50% van de soorten gedurende de miljoen jaar voordat mensen Aotearoa Nieuw-Zeeland bereikten. Waarom? Vooral vulkanen en klimaatverandering - de oorspronkelijke sloopbende van de natuur. 'Deze uitstervingen werden veroorzaakt door relatief snelle klimaatschommelingen en catastrofale vulkaanuitbarstingen', zegt co-auteur Dr. Paul Scofield, Senior Conservator Natuurlijke Historie bij Canterbury Museum.

De ontdekking vult een van de grootste gaten in het fossielenbestand van Nieuw-Zeeland. 'Uit onze opgravingen bij St Bathans in Central Otago gedurende vele jaren hebben we een momentopname van het leven in Aotearoa tussen 20 en 16 miljoen jaar geleden. Deze nieuwe vindingen werpen licht op de periode van 15 miljoen jaar daarna tot 1 miljoen jaar geleden, die grotendeels afwezig is in het fossielenbestand van Nieuw-Zeeland', zegt Scofield. 'Dit was geen ontbrekend hoofdstuk in de oude geschiedenis van Nieuw-Zeeland, het was een ontbrekend deel.'

Een van de meest opwindende vondsten is een nieuw geïdentificeerde papegaaiensoort genaamd Strigops insulaborealis, een oude verwant van de kākāpō - 's werelds enige loopvogelpapegaai en een zware, nachtelijke vogel. Maar deze voorouder was misschien anders: analyse van de gefossiliseerde botten suggereert dat hij zwakkere poten had dan de moderne kākāpō, dus hij bracht mogelijk minder tijd door met klimmen en behield mogelijk het vermogen om te vliegen. (Aanvullend onderzoek is nodig om te bevestigen of hij daadwerkelijk de lucht in kon.) De grot bevatte ook fossielen van een uitgestorven voorouder van de takahē en een uitgestorven duivensoort die nauw verwant is aan Australische bronsvleugelduiven.

De verschuivende leefgebieden dwongen een reset van vogelpopulaties af, zegt Scofield, wat waarschijnlijk evolutionaire diversificatie aandreef. De ouderdom van de fossielen is ongewoon precies omdat ze gevangen zaten tussen twee lagen vulkanische as: één van een uitbarsting ongeveer 1,55 miljoen jaar geleden, de andere van een enorme uitbarsting ongeveer 1 miljoen jaar geleden. Die jongere uitbarsting bedekte waarschijnlijk een groot deel van het Noordereiland met meters as. Sommige as bleef beschermd in grotten, waardoor deze plek de oudst bekende grot op het Noordereiland van Nieuw-Zeeland is.

Universitair hoofddocent Worthy zegt dat de fossielen een cruciale maatstaf bieden voor het begrijpen van hoe de wilde dieren van Nieuw-Zeeland evolueerden. Decennialang richtten wetenschappers zich voornamelijk op de ecologische veranderingen nadat mensen ongeveer 750 jaar geleden arriveerden. Maar deze studie bewijst