Een hardnekkige mythe dat baby-ratelslangen gevaarlijker zijn dan hun ouderen is grondig ontkracht door een nieuwe studie van Loma Linda University. Na het traceren van de geschiedenis en verspreiding van dit sprookje, concludeerden onderzoekers dat volwassen ratelslangen eigenlijk de grotere bedreiging vormen - omdat ze veel meer gif dragen en injecteren.

De studie weerlegt ook de vaak herhaalde bewering dat baby-ratelslangen hun gifafgifte niet kunnen controleren en dus alles in één beet loslaten. Dit misverstand, zeggen de onderzoekers, heeft echte gevolgen gehad: "verkeerd geïnformeerde risico's nemen door mensen die slangen tegenkomen, ongegronde angst bij slachtoffers van slangenbeten, en ongepaste zorg geleverd door verkeerd geïnformeerde of door patiënt/familie onder druk gezette medische professionals."

"Dit is een gemakkelijk te ontkrachten mythe die angst, paniek en echte gevolgen heeft veroorzaakt," zei William Hayes, hoofdonderzoeker en hoogleraar biologie aan de Loma Linda University School of Medicine. "Ruim bewijs toont aan dat baby-ratelslangen, net als volwassenen, hun gifafgifte kunnen controleren, dat volwassenen veel meer gif bezitten en afgeven bij het bijten, en dat volwassenen aanzienlijk ernstigere symptomen veroorzaken bij slachtoffers van slangenbeten."

Hayes benadrukte dat elke ratelslangbeet een medisch noodgeval is dat onmiddellijke aandacht vereist, en dat antigif de enige effectieve behandeling is. De bevindingen zijn vorige week gepubliceerd in het tijdschrift Toxins.

Naast menselijke ontmoetingen heeft de mythe ook ratelslangen zelf geschaad. "Misvattingen over ratelslangen creëren onnodige angst en leiden er vaak toe dat mensen ze verwonden of doden," merkte de studie op. Ratelslangen spelen een belangrijke ecologische rol en hun populaties zijn in veel delen van de VS aanzienlijk gedaald.

De onderzoekers traceerden de mythe terug tot ten minste 1967, toen hij voor het eerst in nieuwsberichten verscheen. Californische media waren grote verspreiders tijdens de jaren '70, '80 en '90, en de mythe bleef circuleren via Noord-Amerikaanse media van 2000 tot 2014. Hoewel hij vandaag de dag nog steeds opduikt - zelfs in sommige bekende bronnen - is de berichtgeving sinds 2015 nauwkeuriger geworden, waarschijnlijk dankzij betere voorlichting.

Veel van de onnauwkeurige berichtgeving kwam voort uit verkeerde citaten van zorgprofessionals en hulpverleners, terwijl citaten van inhoudelijke experts - vooral universiteitsprofessoren - over het algemeen veel nauwkeuriger waren.

Ondanks de vooruitgang blijft de mythe opmerkelijk wijdverbreid: 53% van de ondervraagde studenten in Zuid-Californië geloofde erin, evenals 73% van de hulpverleners en zorgprofessionals. "We hopen het woord te verspreiden zodat we deze mythe kunnen corrigeren," zei Hayes. "Er is geen reden voor wandelaars om ongegronde angst te hebben voor baby-ratelslangen of te denken dat ze de slangen moeten verwonden of doden. We willen ook niet dat artsen of dierenartsen bezwijken voor druk van patiënten en families die aandringen op overmatige medicatie na een beet van een baby-ratelslang."