Met de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen in het vooruitzicht en brandstofprijzen die meer dan verdubbeld zijn sinds het conflict tussen de VS en Israël en Iran in februari begon, heeft president Donald Trump de afgelopen weken gedaan wat elke politicus met boze kiezers doet: dingen aankondigen.

Op vrijdag kondigde Trump een deal aan met president Vladimir Poetin voor de onmiddellijke levering van Russische diesel aan de VS en de wereldmarkten. De deal omvat de onmiddellijke levering van meer dan 300.000 ton, 500.000 ton in november, en nog eens een miljoen ton "onmiddellijk daarna". Trump verklaarde dat de dieselprijzen in de VS en wereldwijd "OP RECORDNIVEAUS ZULLEN DALEN, EN SNEL!" en dat "Lagere prijzen voor Amerikanen, vooral onze Geweldige Boeren, Veeboeren en Vrachtwagenchauffeurs, mijn Grootste Prioriteit is." Nog eens 3 miljoen ton Russische diesel zou "binnen een korte periode" volgen, afhankelijk van de staat van Russische raffinaderijen – een voorbehoud dat stilletjes zwaar werk verricht in die zin.

Eerder in de week kondigde Trump tijdens een campagnebijeenkomst een vrijstelling aan waardoor rode-dieseldiesel – off-road brandstof die geen federale belastingen kent – op Amerikaanse snelwegen mag worden gebruikt zonder federale heffingen. Dit is het soort idee dat eenvoudig klinkt totdat iemand het uitlegt.

David Ruisard, prijsmanager voor grondstoffen bij het intelligentiebureau Argus, merkte op dat het enige verschil tussen gewone diesel en rode-dieseldiesel de kleurstof zelf is. Het probleem, legde hij uit, is dat de kleurstof "extreem moeilijk uit je tank te verwijderen is", wat een ernstig probleem wordt voor transportbedrijven zodra de tijdelijke belastingverlichting eindigt. "De boetes zijn behoorlijk hoog als je dat in je brandstoftank hebt, omdat het als belastingontduiking wordt beschouwd." Er is ook nog de kleine kwestie dat spoorwegmaatschappijen en anderen doorgaans een bepaalde voorraad rode-dieseldiesel apart houden, en als iedereen plotseling begint te consumeren, raakt die voorraad ook uitgeput.

Niet elke hefboom heeft gefaald. Vorige week kondigden G7-landen, onder druk van Trump, aan dat ze 100 miljoen vaten olie en diesel uit voorraden zouden vrijgeven. Patrick De Haan, hoofd olieanalyse bij de brandstofprijzen-tracker GasBuddy, zei dat de aankondiging zelf – ongeacht hoeveel er daadwerkelijk is vrijgegeven – "heeft gewerkt om de prijzen tot op zekere hoogte te drukken." Onlangs zijn bescheiden dalingen in zowel benzine als diesel geregistreerd, wat De Haan deels toeschreef aan "sommige van de manoeuvres die we de Trump-regering de afgelopen weken hebben zien toepassen."

Michael Pearce, hoofdeconoom VS bij Oxford Economics, was het ermee eens dat de G7-vrijgave hielp, maar waarschuwde dat het slechts tijdelijk is. "Zolang de energie-export uit de Golf verstoord blijft, zullen de voorraden verder moeten worden uitgeput om de markt te bevoorraden," zei hij. "En de noodzaak om die voorraden weer aan te vullen betekent dat de energieprijzen een periode verhoogd blijven, zelfs wanneer de verstoring in het Midden-Oosten verdwijnt."

Het bredere economische beeld helpt niet. De wereldwijde olievoorraden zijn beperkt sinds het conflict de gebruikelijke stroom van olie en geraffineerde producten door de Straat van Hormuz maandenlang effectief heeft stilgelegd. De ruwe olie stroomt bijna weer op het niveau van voor de oorlog, maar de prijs blijft boven de $100 per vat, met gevolgen voor diesel en benzine. Ruisard schatte dat de prijsstijging van ongeveer $3 per gallon naar $6 per gallon voor diesel "60% verband houdt met de Straat van Hormuz, 40% met het Rusland-Oekraïne-conflict." Die hogere energieprijzen zijn volgens Pearce verantwoordelijk voor het grootste deel van de inflatiestijging dit jaar, wat op zijn beurt de rentetarieven opdrijft. "De gecombineerde impact van hogere rentes en hogere energieprijzen knijpt de huishoudbudgetten af en verhoogt de kosten voor bedrijven," zei hij.

Trump zei deze week ook dat hij "erover nadacht" de federale belasting op benzine op te schorten, en heeft staten gesmeekt hun eigen benzinebelastingen te verlagen. Verschillende hebben dat gedaan, waaronder Ohio en Georgia. De Haan merkte op dat staatsbelastingen een "matig deel" vormen van wat consumenten aan de pomp betalen, en die verlagingen hebben geholpen de nationale prijzen te drukken.