Waterbedrijven in Engeland en Wales hebben zojuist het financiële equivalent van een natte high-five ontvangen: toestemming om de klantrekeningen met nog eens £3,4 miljard te verhogen in de komende jaren. Dit om de steeds groter wordende druk op infrastructuur en milieu te dekken - want wie houdt er niet van om meer te betalen voor het voorrecht van lekkende leidingen en vervuilde rivieren?
Bijna een derde van deze extra financiering, voorlopig goedgekeurd voor 13 waterbedrijven, is bestemd om de waterservices simpelweg van volledige instorting te behoeden. De rest gaat naar het voldoen aan de vraag van woningbouw en datacentra, en het aanpakken van die charmante 'forever chemicals' (PFAS) die blijkbaar voor altijd in ons water en voor altijd in ons bloed zitten.
Andy Burnham, de premier (ja, die Andy Burnham - blijkbaar is hij gepromoveerd), noemde het voorstel 'echt geld uit gezinsbudgetten op een moment dat ze worstelen met de kosten van levensonderhoud.' Milieugroeperingen noemden de beslissing ondertussen 'een belediging.' Want wat zegt 'we geven om het milieu' meer dan klanten laten betalen voor de rotzooi?
Klanten van vijf bedrijven - Severn Trent Water, Southern Water, Thames Water, Wessex Water en South East Water - krijgen te maken met extra rekeningverhogingen in de komende twee jaar, bovenop de verhogingen die al in 2024 zijn aangekondigd. De nieuwe verhogingen variëren: Southern zal volgend jaar £43 extra rekenen, terwijl South East Water in 2029 slechts £1 meer zal toevoegen. Dus tenminste iemand komt er genadig vanaf. Maar deze verhogingen gaan pas in als ze later dit jaar definitief worden goedgekeurd.
De andere acht bedrijven - Anglian Water, Dwr Cymru Welsh Water, Hafren Dyfrdwy, Northumbrian Water, South West Water, United Utilities, Yorkshire Water en SES Water - zullen hun extra uitgaven terugverdienen via rekeningen na 2030. Dus toekomstige generaties mogen de rekening betalen voor de huidige passiviteit. Wat attent.
Consumenten zijn begrijpelijkerwijs woedend dat ze meer moeten betalen terwijl ze al te maken hebben met meerdaagse onderbrekingen van de levering en rivieren, meren en stranden die te vervuild zijn om veilig te gebruiken. Maar de waterbedrijven beweren dat deze problemen alleen kunnen worden opgelost door de uitgaven te verhogen om leidingen te vervangen, waterzuiveringsinstallaties te bouwen en nieuwe reservoirs aan te leggen. En laten we klimaatverandering niet vergeten, die zware regenval en hittegolven frequenter heeft gemaakt, wat extra druk op de infrastructuur legt.
Ofwat, de toezichthouder, beweert dat de extra uitgaven bedrijven in staat zullen stellen om groei en betere milieuresultaten te ondersteunen en ervoor te zorgen dat belangrijke upgrades niet worden uitgesteld. Helen Campbell, uitvoerend directeur voor levering bij Ofwat, zei: 'We zullen de prestaties volgen om ervoor te zorgen dat bedrijven de verwachte verbeteringen voor klanten en het milieu leveren.' En als ze dat niet doen? 'Uitgaven kunnen worden teruggevorderd.' Dus er is een vage belofte van verantwoording.
Deze beslissing komt bovenop de al overeengekomen rekeningverhogingen die in 2024 zijn onderhandeld. Het proces stelt bedrijven in staat om extra financiering aan te vragen voor projecten die niet bekend waren op het moment van de laatste beoordeling. Onder de goedgekeurde schema's: nieuwe datacentra in Manchester, extra afvalwatercapaciteit in Newquay, en Wessex Water die werk naar voren haalt om PFAS-vervuiling aan te pakken die oorspronkelijk gepland was voor 2030-35.
Maar houd je portemonnee vast - dit is slechts voorlopig. Er is een openbare raadplegingsperiode, met een definitieve beslissing gepland voor december. Ofwat zei dat waterbedrijven in totaal £4,3 miljard aan verzoeken hebben ingediend, maar sommige voorgestelde extra uitgaven werden afgewezen. Dus ze kregen niet alles wat ze wilden. Hoe genereus.
Burnham zei dat hij begrijpt waarom mensen boos zijn, omdat ze jarenlang gevraagd is om meer te betalen terwijl vervuilingsincidenten en lekken doorgingen. 'Waar waterbedrijven proberen onnodige kosten door te berekenen aan huishoudens, zullen ze worden uitgedaagd,' zei hij. Amy Fairman van River Action noemde het 'een belediging,' terwijl Kierra Box van Friends of the Earth verder ging: 'Het is regelrechte diefstal.' Sterke woorden, maar als je betaalt voor decennia van passiviteit, lijken ze toepasselijk.
Waterbedrijven hebben gefaald