In nieuws dat werkelijk niemand zal verbazen die ooit een natuurbrand heeft gezien, heeft een nieuwe studie bevestigd dat het dumpen van enorme hoeveelheden kooldioxide in de atmosfeer de aarde niet in een weelderig paradijs zal veranderen. In plaats daarvan zal het waarschijnlijk onze bossen doen verdorren en afsterven. Wie had dat gedacht?

Onderzoekers analyseerden gefossiliseerde bladcellen van het Paleoceen-Eoceen Thermisch Maximum (PETM), een prehistorische periode ongeveer 56 miljoen jaar geleden toen koolstof vrijkwam over 130.000 jaar, waardoor de planeet met maar liefst 8°C opwarmde. De bevindingen, gepubliceerd in Science, tonen aan dat bossen aanvankelijk dichter werden naarmate CO2 steeg, maar vervolgens spectaculair instortten, waarbij ongeveer 60% van de staande vegetatiebiomassa verdween.

"Naarmate het kooldioxide toenam, werden de bossen zeer dicht, maar stortten daarna in," zei Regan Dunn van La Brea Tar Pits en het Natural History Museum van Los Angeles County. "Dit zou een zorg moeten zijn omdat de snelheid van koolstofuitstoot nog nooit zo hoog is geweest als nu."

Dit spreekt direct de vrolijke beweringen tegen van bepaalde figuren uit de Trump-regering, zoals minister van Binnenlandse Zaken Doug Burgum, die tegen Fox Business zei dat "CO2 nooit een vervuiler was" en dat planten "gedijen met meer CO2." Energieminister Chris Wright heeft soortgelijke beweringen gedaan dat "een warmere planeet met meer CO2 beter is voor het laten groeien van planten." Het nieuwe artikel denkt daar anders over en merkt op dat bomen meer nodig hebben dan alleen CO2 - ze hebben ook, weet je, niet verbrand hoeven te worden door hittestress, plagen en natuurbranden.

De studie vond dat rond 2000 het vergroenende effect van extra CO2 werd overtroffen door de verbruinende effecten van droogte en hitte. Sindsdien is de sterfte van bomen wereldwijd toegenomen, waarbij bomen in de tropen letterlijk sterven van de dorst. Dunn merkte op dat er nu "behoorlijk wat boomsterfte" plaatsvindt in Europa, Noord-Amerika en de Amazone.

De PETM-veranderingen duurden duizenden jaren, veroorzaakt door vulkanische activiteit. Onze huidige koolstofuitstoot vindt plaats over decennia, waardoor ecosystemen veel minder tijd hebben om zich aan te passen. Zoals Trevor Keenan van UC Berkeley het verwoordde: "De kop is dat opwarming won." En in tegenstelling tot oude bossen, worden de bossen van vandaag ook geconfronteerd met houtkap, versnippering en veranderde vuurregimes. Dus als bossen dunner werden onder het langzamere, schonere experiment, is dat geen geruststellend precedent.

Dunn's advies? "Houd fossiele brandstoffen in de grond." Want zodra we die drempels overschrijden, duurt herstel een tijdspanne die op menselijke tijdschalen in feite voor altijd is.