Een onderzoek onder meer dan 11.000 mensen heeft aangetoond dat blootstelling aan licht 's nachts verband houdt met mogelijk schadelijke veranderingen in zowel de structuur als de functie van het hart. De bevindingen werden op 9 september gepubliceerd in het European Heart Journal, vermoedelijk nadat de reviewers hun bedlampjes hadden uitgedaan.

Het onderzoek werd geleid door professor Lu Qi van Tulane University, New Orleans, VS. Hij zei: "Eerdere observationele studies hebben blootstelling aan licht 's nachts in verband gebracht met een hoger risico op hart- en vaatziekten, maar er is weinig bekend over de gerelateerde structurele en functionele veranderingen van het hart. We hebben dit onderzoek uitgevoerd om erachter te komen wat er in de loop der tijd met het hart gebeurt wanneer mensen 's nachts aan te veel licht worden blootgesteld." Met andere woorden, iemand heeft eindelijk gecontroleerd wat het hart doet na jarenlang slapen onder wat neerkomt op een kleine binnenhuiszonsopgang.

De studie omvatte 11.071 deelnemers uit de UK Biobank. Elke persoon droeg zeven dagen lang een lichtsensor op de pols, waardoor onderzoekers konden meten hoeveel licht ze 's nachts kregen. Drie jaar later ondergingen de deelnemers hart-MRI-scans. Deze gedetailleerde beelden stelden wetenschappers in staat de structuur van het hart te onderzoeken evenals hoe effectief het functioneerde.

De onderzoekers vergeleken vervolgens deelnemers die 's nachts lichtniveaus boven de drie lux ervoeren met degenen die 's nachts bijna geen licht kregen. Drie lux is, ter referentie, ongeveer de gloed van een nachtlampje, een stand-by-led of een straatlantaarn die zijn best doet de maan na te bootsen door goedkope gordijnen.

Mensen die werden blootgesteld aan hogere niveaus van nachtlicht vertoonden verdikking in de wand van de linkerventrikel (een van de kamers van het hart). Naarmate de wand dikker werd, nam de ruimte in de kamer af. De scans onthulden ook tekenen dat de hartspier minder goed in staat was om normaal mee te buigen bij elke hartslag. Verminderde flexibiliteit kan een vroeg teken zijn dat het hart minder effectief begint te functioneren. Er werden ook veranderingen gedetecteerd in de rechterventrikels en linkerboezems (twee andere kamers van het hart). Kortom: meer licht, minder ruimte, minder flexibiliteit.

Professor Qi zei: "Dit is de eerste studie in zijn soort, en het toont aan dat blootstelling aan hogere niveaus van licht 's nachts verband houdt met cardiale remodellering. Dit is waar de structuur en functie van het hart veranderen, en we zien dit typisch als reactie op chronische stress of letsel aan het hart. Het is de manier van ons lichaam om zich aan die stress aan te passen, maar uiteindelijk verzwakt het het hart en kan het leiden tot hartfalen."

Hij voegde toe: "Lichtvervuiling is naar voren gekomen als een nieuwe risicofactor voor hart- en vaatziekten. Onze bevindingen, samen met bewijs uit andere studies, suggereren dat vermindering van blootstelling aan nachtlicht moet worden beschouwd als een van de potentiële strategieën voor het voorkomen van hartziekten door clinici en beleidsmakers." Wat een beleefde wetenschappelijke manier is om te zeggen: koop betere gordijnen.

Zouden donkerdere slaapkamers het hart kunnen beschermen?

De bevindingen gingen vergezeld van een redactioneel commentaar van professor Thomas Münzel van het Universitair Medisch Centrum Mainz, Duitsland, en collega's. Zij betoogden dat artsen mogelijk meer aandacht moeten besteden aan hoeveel licht hun patiënten 's nachts tegenkomen, vooral onder mensen die al met bepaalde hartaandoeningen kampen.

Zij zeiden: "Het is tijd dat clinici, met name degenen die patiënten met hartfalen of boezemfibrilleren behandelen, beginnen te vragen naar de slaapomgeving: hoe donker de slaapkamer is, of de patiënt nachtdiensten werkt, en hoeveel schermgebruik na zonsondergang plaatsvindt. Het advies is simpel en goedkoop: verduisterende gordijnen, warmgekleurde bedverlichting en het afdekken van de kleine stand-by-leds op huishoudelijke elektronica. Vanuit het perspectief van de volksgezondheid zijn de implicaties nog groter. Lichtvervuiling is een van de weinige milieugevaren die steden direct en betaalbaar kunnen beheersen. Afgeschermde armaturen, lampen met een warm spectrum en dimbare of bewegingsgeactiveerde straatlantaarns zijn al