Na twee rondes van Witte Huis-begrotingsbezuinigingen te hebben ontweken, die een zombie-apocalyps er genadig uit zouden laten zien, staat NASA's Nancy Grace Roman-ruimtetelescoop eindelijk klaar om zondagochtend vanuit Florida te lanceren. De $4,3 miljard kosmische speurneus, die Trump twee keer probeerde te vermoorden, zal om 7:26 uur ET opstijgen vanaf het Kennedy Space Center, ervan uitgaande dat Florida's beruchte wispelturige zomerweer geen driftbui krijgt.

Roman's missie: jagen op exoplaneten en aanwijzingen over planeetvorming, en zich voegen bij de roemrijke gelederen van Hubble en James Webb. Maar dit is niet zomaar weer een ruimteblinkertje - het is een next-gen beest dat bijna tien jaar in de maak is. Vernoemd naar NASA's eerste astronomiechef (die in 2018 overleed), heeft Roman een 300-megapixel infraroodcamera die de scherpte van Hubble biedt, maar met een gezichtsveld dat 100 keer groter is. Elk beeld beslaat een stukje hemel dat 1,5 keer zo groot is als een volle maan. Bovendien heeft het een coronagraaf om sterlicht te blokkeren, waardoor planeetfotografie een fluitje van een cent wordt.

NASA belooft dat Roman 'reuzenwerelden zal onthullen die ouder, kouder en in nauwere banen staan dan de hete, jonge super-Jupiters' die we tot nu toe hebben gezien. Het gaat naar Lagrangepunt 2, een kosmische parkeerplaats op een miljoen mijl afstand, waar het de baan van Webb zal delen maar op afstand blijft. Geen opvolger - meer een behulpzame overpresteerder die Hubble en Webb naar het goede spul zal wijzen terwijl het zijn eigen ding doet.

De panoramische beelden van de telescoop zullen 'interessante doelen onthullen' waar Hubble op kan inspelen, en Webb kan inzoomen voor ultrascherpe close-ups. Romans eerste beelden komen pas begin 2027 na maanden van kalibratie, maar als ze komen, worden ze onmiddellijk openbaar - want waarom zou je kosmische geheimen voor jezelf houden? De vijfjarige missie (verlengbaar tot 10) zal donkere materie, donkere energie en exoplaneten verkennen, eigenlijk alles van exploderende sterren tot zwarte gaten.

Julie McEnery, senior projectwetenschapper bij NASA, legde de motivatie uit: 'De ontdekking dat ons universum niet alleen uitdijt, maar dat die uitdijing versnelt.' Ze vergeleek het met een bal omhoog gooien en zien wegschieten in plaats van terugvallen. 'Er is iets heel fundamenteels dat we niet begrijpen over de aard van ons universum zelf, en Roman is speciaal gebouwd om de gegevens te leveren die we nodig hebben.'

Natuurlijk probeerde Trump dit project te kelderen. Een voorstel uit 2025 riep op tot 'uitroeiingsniveau-bezuinigingen' op NASA's wetenschapsbudget, maar het Congres herstelde de financiering in januari tot $24,4 miljard. Onverschrokken probeert de regering het opnieuw voor 2027: een korting van 23% tot $18,8 miljard in totaal, en een korting van 46% op wetenschap, wat volgens de Planetary Society meer dan 50 missies zou doden. Want waarom wetenschap financieren als je... iets anders kunt financieren?

De lancering van zondag is ook de laatste vlucht van SpaceX's Falcon Heavy, aangezien Elon Musk hem (samen met Falcon 9) uitfaseert om zich te concentreren op Starship, zijn glimmende nieuwe raket voor Mars. Dus deze lancering is een dubbel afscheid: een telescoop die weigerde te sterven, en een raket die met pensioen gaat voordat hij een gouden horloge kon krijgen.