In een verbluffende vertoning van regelgevende zweepslag heeft Montana's Department of Environmental Quality (DEQ) besloten dat het misschien, heel misschien, de kleine lettertjes had moeten lezen voordat het een pijplijn van $2 miljard doorzwaaide. De Bridger Pipeline Expansion - een kolos van 650 mijl die Alberta's teerzanden met Cushing, Oklahoma zou verbinden - is tegen een bureaucratische hobbel aangelopen die de snelle doorvoer-dromen van de Trump-regering iets minder express doet lijken.

Het project, dat door het vergunningsproces zoefde met een snelheid die normaal is voorbehouden aan overheidssluitingen, kreeg op 22 juli een realiteitscheck. DEQ trok een vrijstelling in die het had verleend aan Bridger Pipeline Expansion, LLC, een dochteronderneming van het in Wyoming gevestigde True Companies, waardoor het bedrijf bepaalde financiële en milieutechnische openbaarmakingen kon overslaan. Zonder die ontbrekende informatie is de staatsvergunningsaanvraag zo onvolledig als een politieke belofte.

In het hart van de rel ligt Montana's Major Facility Siting Act, die grote energieprojecten verplicht om openheid van zaken te geven over economische, gemeenschaps- en milieueffecten. Bridger, blijkbaar hopend wat geheimen te bewaren, vroeg in februari een vrijstelling aan om wat het 'irrelevante informatie' noemde weg te laten. DEQ, in een zet die wenkbrauwen deed fronsen, verleende die. Maar toen diende Earthjustice, namens twee inwoners van Montana, in juni een klacht in, en nu doet het agentschap een 180-graden draai.

'DEQ deed er goed aan om van koers te veranderen,' zei Lars Phillips, een advocaat van Earthjustice, en voegde eraan toe dat de aanvankelijke beslissing van het agentschap 'verontrustend' was. Het publiek, zo bleek, reageerde in mei op een onvolledige aanvraag tijdens de commentaarperiode, wat is alsof je een film beoordeelt na alleen de trailer te hebben gezien.

De pijplijn zou, als die wordt gebouwd, ongeveer 500.000 vaten ruwe teerzandolie per dag verplaatsen, met een volledige capaciteit van 1,13 miljoen vaten - genoeg om zelfs de meest stoïcijnse milieuactivist in zijn herbruikbare rietje te laten huilen. Voorstanders hebben het de bijnaam 'Keystone Light' gegeven, een knipoog naar de geannuleerde Keystone XL, maar Shannon James van het Montana Environmental Information Center denkt daar anders over: 'Het is Keystone XXL en een grote klimaatbedreiging waar veel te veel mensen nog niet van hebben gehoord.'

En de route? Die kruist 150 keer water. 'Pijplijnen lekken,' zei James. 'Het is geen kwestie van of, maar wanneer.' Ze schrijft niet bepaald fanmail naar een bedrijf met een 'verontrustende staat van dienst.'

DEQ-advocaat Jeremiah Langston vertelde Earthjustice dat het agentschap Bridger nu verplicht om de ontbrekende informatie te verstrekken, en het vergunningsproces is opgeschort totdat ze dat doen. Phillips is voorzichtig optimistisch, maar had gewild dat DEQ transparanter was geweest naar het publiek. 'Het is jammer dat het twee inwoners van Montana nodig had die opstonden tegen de grote olie om DEQ te dwingen Bridger te laten voldoen aan de wet van Montana,' zei hij. Inderdaad, democratie werkt het beste als het geen juridische duwtje nodig heeft.