Een decennium geleden begon SpaceX met het landen van Falcon 9-trappen met een regelmaat die een metronoom jaloers zou maken. Snel vooruit naar vandaag, en het bedrijf vliegt de raket tientallen - dan honderden - keren per jaar, en verandert zo in zijn eentje de wereldwijde lanceermarkt in een one-man-show.

Nieuw onderzoek gepubliceerd in Economics Letters door beleidsmakers in het VK en Italië analyseert meer dan 6.700 lanceringen van 1960 tot 2025 om te kwantificeren hoe erg SpaceX de ruimtevaart-appelkar heeft omgegooid. De resultaten zijn, laten we zeggen, scheef.

Sinds 1990 heeft de VS de cumulatieve lading naar een baan om de aarde van Rusland meer dan verdubbeld. Het Amerikaanse aandeel in de wereldwijde lading, dat instortte van bijna 50% in 1995 tot minder dan 20% in 2012, is sindsdien teruggekeerd naar meer dan 82% in 2024. Rusland staat ondertussen vermoedelijk met een weemoedige zucht naar zijn Sojoez-raketten te kijken.

Qua kosten is het niet eens dichtbij. De gemiddelde kosten per kilogram naar een baan om de aarde in de VS zijn nu $3.225. Japan: $5.287. China: $5.809. Rusland: $6.682. Europa: een portemonnee-verpletterende $9.897. India, ondanks zijn zuinige ruimtevaartreputatie, betaalt bijna $15.000 per kilogram - hoewel de onderzoekers opmerken dat dit komt omdat ze kleine raketten lanceren, dus vaste kosten worden afgeschreven over een beperkte lading. Zuinig, maar prijzig.

Dus wat is het geheime recept? Grotere raketten, meer lanceringen, en hergebruik. Veel hergebruik. Europa wacht ondertussen nog steeds op zijn Themis-testvoertuig om te hoppen - een programma dat in 2022 lage hoogtetests had moeten doen en nog steeds niet van de grond is gekomen. Langzaam en log, inderdaad.

Dit laat Europese beleidsmakers in een lastig parket: blijf ritten huren bij SpaceX en andere Amerikaanse aanbieders, of ga het alleen doen met dure, slecht schaalbare binnenlandse technologie. De onderzoekers noemen het 'tussen een rots en een harde plaats' - een toepasselijke metafoor voor een industrie die maar niet van de grond lijkt te komen.

De conclusie? Om concurrerend te blijven, moeten landen hun lanceercapaciteiten moderniseren. De VS domineert herbruikbare lanceringen, Chinese bedrijven dringen vooruit, en Europa probeert nog steeds uit te zoeken hoe je een raket maakt die niet elke keer een nieuwe motor nodig heeft. Misschien moeten ze aantekeningen maken uit Elon's speelboek.