De politie van Delhi heeft aangekondigd dat Jantar Mantar, het 18e-eeuwse astronomische observatorium dat meer dan drie decennia dienstdeed als India's onofficiële nationale uitlaatklep, niet langer een aangewezen protestlocatie zal zijn. Het besluit komt maanden nadat de door Gen Z geleide Cockroach Janta Party (CJP) – geen politieke partij, maar een collectief dat als grap begon – daar een massaal protest leidde met de eis dat federaal onderwijsminister Dharmendra Pradhan aftreedt. Tienduizenden kwamen opdagen. Pradhan trad vervolgens af. De politie barricadeerde Jantar Mantar kort daarna.

Vorig week eindigde een poging van CJP-aanhangers om daarheen te marcheren, ditmaal met de eis dat India's verkiezingschef aftreedt, in een politieoptreden. Demonstranten zijn nu doorverwezen naar drie andere locaties. Twee liggen ver van het parlement, terwijl de derde, het uitgestrekte Ramlila Ground, vaak maanden van tevoren is geboekt. Anders dan Jantar Mantar, dat gratis is, vragen alle drie tienduizenden roepies per dag. De politie van Delhi zegt te hebben gehandeld nadat het Hooggerechtshof suggereerde alternatieve locaties met voldoende infrastructuur aan te wijzen. Critici zeggen dat de maatregel protesten buiten het bereik van gewone Indiërs kan duwen, verder van het machtscentrum en naar locaties die velen zich niet kunnen veroorloven.

Door de jaren heen heeft Jantar Mantar alles gezien, van massabewegingen die regeringen deden wankelen tot kleine, eenzame demonstraties van mensen die wanhopig gehoord wilden worden. Boeren, studenten, rouwende ouders en ex-militairen verzamelden zich onder zijn bomen, met borden en leuzen. Niet elk protest haalde de krantenkoppen, maar voor velen was het een plek om naartoe te gaan toen andere deuren gesloten waren. Deze week, toen de BBC een bezoek bracht, leken die taferelen een verre herinnering. Gele barricades blokkeerden beide uiteinden van de weg, met honderden paramilitairen die de wacht hielden, knuppels in de hand. In een nabijgelegen steegje zaten mannen in uniform in winkels thee te drinken of op hun telefoon te scrollen. Bij een van de weinige winkels zonder politieagenten vouwde de winkelier zijn handen samen en zei dat hij geen vragen wilde beantwoorden.

Gebouwd door Maharaja Sawai Jai Singh II in de jaren 1720, stond Jantar Mantar ooit beter bekend als toeristische attractie dan als plek waar duizend revoluties werden bedacht. Het verhaal als protestlocatie begon in 1993, toen de toenmalige Congres-regering demonstraties op het Boat Club-gazon tegenover het oude parlement niet langer toestond. Historica Harleen Kaur heeft nagetrokken hoe opeenvolgende regeringen vanaf de jaren 1960 nieuwe regels invoerden die de protestlocatie in Delhi verder van het parlement wegschoven. "Jantar Mantar, op 3 km (1,86 mijl) van het Parlementsgebouw, [stelde de overheid in staat] protesterende menigten op enige afstand van het Parlementsgebouw en de ambtswoning van de premier te houden," schreef ze in een paper uit 2023.

Toch zag de weg door de jaren heen talloze vurige protesten. Rachna Dhingra, activiste bij de Bhopal Group for Information and Action, een belangenorganisatie voor slachtoffers van een gaslekramp in 1984, kampeerde in 2008 ongeveer vijf maanden met honderden anderen op Jantar Mantar om de regering te laten instemmen met eisen, waaronder het instellen van een commissie om middelen voor rehabilitatieprogramma's toe te wijzen. Door een verzengende zomer hielden ze persconferenties, ontmoetten politici en ketenden zich zelfs vast aan hekken tegenover de ambtswoning van toenmalig premier Manmohan Singh om aandacht voor hun zaak te vragen. Het was ook de plek waar ze solidariteit smeedde met anderen – Tibetanen die tegen China protesteerden, activisten die zich verzetten tegen de verdrijving van mensen voor grote dammenprojecten en zelfs eenzame demonstranten die met niets dan een bord en een grief de trein vanuit hun woonplaats hadden genomen. "Protest kan eenzaam zijn, maar die plek werd een thuis voor velen van ons. We deelden elkaars verhalen, strijd en overwinningen," zegt Dhingra.

Dipa Sinha, een academicus verbonden aan de Right to Food-campagne, heeft baanbrekende wetten zien ontstaan – een mijlpaal op het gebied van werkgelegenheidsgarantie op het platteland, de National Food Safety Act en Forest R