Christopher Nolan's nieuwe filmbewerking van Homerus' *De Odyssee* begint niet met een storm op zee of een cycloop, maar met een bard die zingt over Odysseus' beroemde truc - het Paard van Troje - voor dezelfde mannen die zijn huis hebben veranderd in een feestje dat volledig uit de hand is gelopen. Want niets zegt 'welkom thuis' als een stel kerels die je vrouw versieren en je zoon bedreigen terwijl jij vastzit op een roadtrip van 10 jaar.

Het centrale thema van de film is de oude Griekse wet van xenia, of gastvrijheid - de heilige band tussen gast en gastheer. In de Bronstijd, toen Griekenland meer een verzameling stadstaten met vertrouwensproblemen was dan een natie, was xenia het enige dat voorkwam dat elke reiziger als een deur-aan-deurverkoper werd behandeld. Breek het, en je riskeerde de toorn van Zeus, die blijkbaar sterke meningen had over Airbnb-etiquette.

Nolans interpretatie voegt echter een moderne draai toe: schuld. In het gedicht is Odysseus trots op zijn paard-gebaseerde oorlogsmisdaad. In de film wordt hij erdoor achtervolgd. Het Paard van Troje was vermomd als een heilig offer aan Athena, en toen de Trojanen het naar binnen rolden - want wie wil een godin beledigen? - sprongen de Grieken eruit en slachtten iedereen af. Dit morele gewicht volgt Odysseus gedurende zijn reis, verpersoonlijkt door Athena zelf, die het gezicht draagt van een priesteres die tijdens het bloedbad werd onthoofd. Of ze een godin of een geest is, blijft ambigu, maar hoe dan ook, het is een flinke rekening voor de therapeut.

Tegen de tijd dat Odysseus terugkeert naar Ithaca vermomd als bedelaar, ziet hij wat zijn afwezigheid heeft aangericht: wetteloosheid, gekonkel en een algemeen gebrek aan fatsoen. De enige vriendelijkheid die hij ontvangt, komt van zijn zoon en een paar trouwe dienaren. Het is een grimmige herinnering dat wanneer gastvrijheid instort, alles instort. Zoals Nolan vertelde aan *The New York Times*, is het gedicht 'verbijsterend relevant' - want blijkbaar zijn we er nog steeds niet achter hoe we vreemden moeten behandelen.

De film verweeft latere joods-christelijke waarden zoals introspectie, empathie en genade - concepten die vreemd zouden hebben geleken voor Homerus' publiek maar vandaag de dag resoneren. Odysseus is een held niet omdat hij een oorlog won, maar omdat hij zich er slecht over voelt. Nolan vertrouwt erop dat een zomerpubliek een gecompliceerde, gebroken held zal omarmen die 'fel maar teder voor de zwakken' is. In een tijdperk waarin wreedheid vaak wordt gevierd, is dat bijna radicaal.

Maar de boodschap van de film is niet alleen oude geschiedenis. Zoals het artikel opmerkt, behandelen bewegingen vandaag de dag genade als zwakte en voeden ze zich met wraak. Nietzsche waarschuwde dat wanneer God sterft, de moraliteit ook kan instorten. Zijn moderne erfgenamen lijken wreedheid te beoefenen in Gods naam, wat een wereld creëert die hard, kaal en eenzaam is. We blijven achter met een vermoeidheid en een verlangen naar iets zachtaardigers. Zoals Robert F. Kennedy ooit zei, citerend uit Edith Hamilton: 'Laten we ons wijden aan wat de oude Grieken zoveel jaren geleden schreven: "om de wreedheid van de mens te temmen en het leven van deze wereld zacht te maken."'

Met andere woorden, we willen naar huis. En misschien, heel misschien, vriendelijk zijn voor de vreemdeling aan de deur.