Andy Burnham, de man met de burgemeestersketting en een missie, wordt opgeroepen om op te treden tegen gig-economiebedrijven die 'zelfstandigheid' hebben veranderd in een juridische mazen in de wet zo groot als een fietstas van een bezorger. Een gezamenlijk rapport van de Fabian Society en de Joseph Rowntree Foundation stelt dat ongeveer 4 miljoen werknemers - kappers, personal trainers, bezorgers en andere zielen in de gig economie - fundamentele rechten worden ontzegd, zoals ouderschapsverlof, ontslagvergoeding en bescherming tegen onterecht ontslag.

Het rapport, dat leest als een beleefde maar ferme brief aan de regering, dringt er bij het Fair Work Agency - een glimmende nieuwe waakhond die in april is opgericht - op aan om haar civiele procedures te gebruiken om bedrijven te vervolgen die worden verdacht van 'wijdverbreide schijnzelfstandigheid'. Want als het eruitziet als een baan en kwaakt als een baan, moet het waarschijnlijk ook als zodanig worden behandeld, niet als een 'bijbaantje' zonder vangnet.

De Britse arbeidswetten zijn een eigenaardig beest, met drie classificaties: volledige werknemers (die rechten hebben), zelfstandigen (die vrijheid en een belastingformulier hebben), en de tussenliggende 'werknemer'-status - een soort juridisch limbo waar veel gig-economiewerkers zich bevinden, met minder rechten dan een volledige werknemer maar meer verplichtingen dan een kluizenaar. Het rapport suggereert dat maar liefst 4 miljoen mensen vastzitten in deze kloof, velen op deze manier aangenomen om arbeidsrechten te ontduiken.

Labour had ooit beloofd om één enkele 'werknemer'-status te creëren voor iedereen behalve de echt zelfstandigen, maar toen kwamen de algemene verkiezingen van 2024, en plotseling roeide de partij sneller terug dan een kajakker in een storm, uit angst voor aanvallen van de Conservatieven op haar zakelijke geloofwaardigheid. Eenmaal aan de macht kwam de enkele status niet in de hervorming van de arbeidsrechten van Labour terecht, en de beloofde raadpleging over 'het bewegen naar één enkele werknemerstatus' is nog steeds niet verschenen - een beetje als de geest van een beleid dat nooit echt op het feestje verscheen.

Ondertussen wordt Labour geconfronteerd met intense lobby van het bedrijfsleven tegen haar omvangrijke Employment Rights Act, die een verbod op uitbuitende nulurencontracten en rechten vanaf dag één op wettelijk ziekteloon omvat. Officiële overheidsanalyse van vorige week toonde aan dat de wijzigingen de economische groei zouden ondersteunen en meer bescherming zouden bieden, maar tegen kosten voor bedrijven van naar schatting £350 miljoen tot £2,9 miljard - een bereik zo breed dat het net zo goed een gok zou kunnen zijn.

In zijn eerste week in functie vertelde Burnham aan bedrijfsleiders dat hij vastbesloten was om door te gaan met de grootste hervorming van arbeidsrechten in een generatie. Maar de Fabian Society en de Joseph Rowntree Foundation zeggen dat zonder het aanpakken van de arbeidsstatus, gig-werkers niet zullen profiteren van deze verbeterde bescherming. Het rapport roept op om de bewijslast voor de arbeidsstatus te verschuiven van de werknemer naar de werkgever, zodat mensen geen lange juridische gevechten hoeven te voeren om alleen maar het minimumloon en vakantiegeld te krijgen.

Luke Raikes, adjunct-algemeen secretaris van de Fabian Society, verwoordde het bondig: 'De regering moet ervoor zorgen dat degenen die losjes met de arbeidswet omgaan niet kunnen onderbieden op de meerderheid van goede werkgevers die zich aan de regels houden. Als het eruitziet als werk, dan moeten werkgevers mensen standaard als werknemers behandelen en moeten ze handhaving verwachten als ze zich niet aan de regels houden. Onzekere werknemers zouden niet de advocaten van een bedrijf op zich moeten moeten nemen - soms helemaal tot aan het hooggerechtshof - alleen maar om de basisrechten vast te stellen die hen toekomen.'

Een regeringswoordvoerder, altijd de diplomaat, zei: 'Ons plan om werk lonend te maken zal zeker werk stimuleren, de baanzekerheid verbeteren en sterkere, hogere levensstandaarden opleveren. Het Fair Work Agency helpt werknemers al om de rechten te krijgen waar ze recht op hebben. We hebben ons gecommitteerd om over de arbeidsstatus te raadplegen en zullen overwegen hoe het Fair Work Agency haar civiele procedures daarbij kan gebruiken.' Met andere woorden: we horen jullie, we denken erover na, en houd alsjeblieft je adem niet in.