Przez lata powszechna mądrość głosiła, że twoje płuca, raz uszkodzone przez palenie, mają mniej więcej tyle samo szans na regenerację, co polityk na poczucie wstydu. Ale dr Charlotte Dean, kierowniczka grupy ds. rozwoju i chorób płuc w Imperial College London, ma zachęcające wieści: to nieprawda. „Ogólnie rzecz biorąc”, mówi, „mogą się naprawić, gdy rzucisz palenie.”
Okazuje się, że twoje płuca mają znaczną zdolność do samoleczenia – co ma sens, biorąc pod uwagę, że przez tysiąclecia ewoluowały, by radzić sobie z takimi rzeczami jak zanieczyszczenia, bakterie i wirusy. „Ponieważ są tak ważne – nie możesz przeżyć bez płuc – musiały mieć tę zdolność” – wyjaśnia Dean. Więc tak, twoje ciało wiedziało, co robi, projektując organ, który powstrzymuje cię przed sinieniem.
Ale zanim wykorzystasz to jako wymówkę, by zapalić, Dean ma słowo ostrzeżenia: palenie i wapowanie wystawiają twoje płuca na działanie większej ilości toksycznych cząstek, niż są w stanie udźwignąć. Każdy jest inny, a niektórzy ludzie mają płuca, które nie regenerują się tak skutecznie, przez co są bardziej podatni na trwałe uszkodzenia tkanek. „Choć ogólnie prawdą jest, że jeśli rzucisz palenie, możesz wrócić do znacznie lepszego zdrowia płuc” – mówi Dean – „nie oznacza to, że jesteś całkowicie bezpieczny. Mogłeś wywołać mutacje, zmiany genetyczne lub uszkodzenia tkanek, a te rzeczy mogą wpłynąć na ogólny stan twoich płuc, co oznacza, że spadek z wiekiem nastąpi szybciej lub może prowadzić do raka.”
Morał: rzuć jak najwcześniej, ponieważ – podobnie jak twoje kości gorzej się goją, gdy się starzejesz – tkanka płucna z czasem staje się mniej skuteczna w naprawianiu się. Zdrowy styl życia może pomóc, a ćwiczenia są szczególnie ważne. „Tak jak podczas ćwiczeń utrzymujesz mięśnie w dobrej kondycji” – mówi Dean – „w pewnym sensie płuca są takie same. Zwiększasz wydolność wymiany gazowej, aby skuteczniej dostarczać tlen do organizmu.” Więc idź pobiegać. Twoje płuca ci podziękują – zakładając, że nie zrobiłeś ich już tak ochrypłymi, że nie mogą mówić.