Bruce, papuga kea z rezerwatu przyrody Willowbank w Nowej Zelandii, stracił górną szczękę w wypadku jako młody ptak. To jednak nie przeszkodziło mu zostać dominującym samcem w swojej 12-osobowej 'cyrkowej trupie' (9 samców, 3 samice), co udokumentowano w nowym artykule w Current Biology. Jego sekret? Unikalna metoda walki, którą badacze ochrzcili mianem 'szczęko-szermierki'.

Bruce był już znany ze swojej pomysłowości. W 2021 roku naukowcy z Kea Animal Minds Lab Uniwersytetu w Auckland zaobserwowali, jak używa małych kamyków do pielęgnacji piór – zachowanie, które wymyślił samodzielnie, podczas gdy inne kea bawiły się tylko większymi kamykami i nigdy nie używały ich do pielęgnacji. Ten dowód na rozwiązywanie problemów i potencjalne celowe użycie narzędzi jest powodem, dla którego jego opiekunowie nigdy nie założyli mu protezy, wierząc, że wywołałaby u niego stres i zmusiła do ponownego uczenia się adaptacji.

Teraz Bruce kwestionuje 'teorię konfrontacji', która zakłada, że zwykle wygrywa większy, lepiej uzbrojony przeciwnik. Przez cztery tygodnie badacze obserwowali 162 interakcje między samcami. Bruce brał udział w 36 i wygrał je wszystkie, zabezpieczając swój status alfy. Miał też najniższy poziom metabolitów hormonów stresu, priorytetowy dostęp do czterech centralnych stacji żywieniowych i był jedynym ptakiem, któremu nie-partner czyścił resztki z dolnej szczęki.

Kluczem do jego sukcesu i spokojnego usposobienia jest jego technika szermiercza. Z bliska wykonuje pchnięcia szyją; z dalszej odległości dodaje bieg lub skok. Podczas gdy inni samcy głównie gryzą w dół w szyję przeciwnika, Bruce używa pchnięć do przodu, celując w plecy, głowę, skrzydła i nogi. Kopie w tym samym tempie co inni, ale używa swojej pół-szczęki znacznie częściej.

W literaturze naukowej są tylko dwa inne porównywalne przypadki: szympans o imieniu Fabian, obserwowany przez Jane Goodall, który osiągnął status beta po utracie użycia ramion, rozwijając nietypowe pokazy szarżowania, oraz stary japoński makak, który utrzymał status alfy, sprzymierzając się z samicą alfą. Bruce jednak osiągnął status alfy samodzielnie poprzez dominację.

'Bruce pokazuje nam, że innowacje behawioralne mogą pomóc obejść niepełnosprawność fizyczną, przynajmniej u gatunków z elastycznością poznawczą, by rozwijać nowe rozwiązania' – powiedział współautor Alexander Grabham z Uniwersytetu Canterbury. Zauważył, że odkrycia rodzą pytanie o dobrostan: 'jeśli niepełnosprawne zwierzę może innowacyjnie osiągnąć sukces, dobrze intencjonowane interwencje, takie jak protezy, mogą nie zawsze poprawiać jakość ich życia. Czasami zwierzę może radzić sobie lepiej bez pomocy.'