Bovenop een heuvel in een veld bij Hastings wachtte een groep defiant Engelse strijders op het binnenvallende leger van Willem de Veroveraar, zwaaiend met hun speren en roepend "Harold! Harold!". Helaas was het Normandische leger opgehouden in het verkeer op de A27 vanuit Brighton, waardoor de belangrijkste veldslag in de Engelse geschiedenis met 20 minuten moest worden uitgesteld terwijl de Fransen in hun kostuums kropen.

Op 14 oktober 1966, toen een groep van 500 studenten van de universiteiten van Kent en Sussex samenkwamen om de Slag bij Hastings na te spelen ter gelegenheid van de 900e verjaardag, was niet elk aspect strikt historisch accuraat. Ja, het evenement vond plaats op dezelfde velden buiten Battle in East Sussex waar de oorspronkelijke botsing plaatsvond, maar de Engelsen droegen riemen van zakken en hun zwaarden en bijlen waren gemaakt van hout en hardboard dat zilver was geverfd.

De rivaliteit tussen de universiteiten van Kent en Sussex was echter echt genoeg, volgens Peter Sampson, een eerstejaarsstudent in Sussex die was overgehaald om zich aan te melden door het vooruitzicht van "een grandioze dag uit" en de belofte van gratis bier. Toen de twee partijen elkaar ontmoetten, veranderde het in "een goddelijke knokpartij", zegt hij. "Er was eigenlijk veel echt duwen en trekken, veel vechten daarbinnen ... Mijn vriend John kreeg een flinke klap rond zijn hoofd met het uiteinde van een [nep]speer, wat zijn gezicht behoorlijk pijn deed."

Zestig jaar nadat die eerste herdenking een jaarlijks evenement voortbracht dat nog steeds duizenden bezoekers per jaar trekt, heeft English Heritage zeldzame kleurenbeelden van het inaugurele evenement verworven, waarbij een verbijsterde Franse minister van Buitenlandse Zaken aanwezig was, koningin Mathilde werd gespeeld door Miss World en gezondheid en veiligheid een verre droom was.

Het werd gefilmd door Alan Wootton, een innovatieve fabrikant van elektronica die in Hastings woonde en door de gemeenteraad van Hastings was uitgenodigd om een filmverslag van de festiviteiten te maken. De film kwam aan het licht toen Alans zoon Cliff, die op de dag als 12-jarige had geholpen, onlangs Battle Abbey bezocht, de middeleeuwse stichting die op de plaats van het treffen werd gebouwd en vandaag de dag wordt beheerd door English Heritage. Hij vertelde een vrijwilliger dat hij 300 filmrollen van het evenement had, en of het goede doel ze wilde zien?

Het resultaat - samengevat in een film van 12 minuten - is een aangenaam Monty Python-achtig verslag van kerels in nep-maliënkolders die elkaar met nepwapens op het hoofd slaan terwijl anderen een beetje rondrijden op paarden en 30.000 zeer partijdige (dwz anti-Franse) toeschouwers toekijken. (Hoewel de tijdperk-bepalende Britse komedie, zullen pedanten opmerken, pas drie jaar later werd uitgezonden.)

"Toen Cliff me de beelden liet zien, was ik verbijsterd, het was echt, echt indrukwekkend," zegt James Witcombe, de site manager van Battle Abbey. De film is, zegt hij, heel erg van zijn tijd - en heel anders dan het evenement dat het goede doel sindsdien elk jaar is blijven organiseren. "Vanuit een modern perspectief bekeken - ja, het is een beetje een interessante kijkervaring. Ik denk dat het meest voor de hand liggende is dat het een stel amateurs is die samenkomen en echt plezier hebben ... Vanuit ons oogpunt is dat de sfeer die we willen behouden, alleen zorgen dat we een paar meer soorten grenzen hebben en dat niemand echt gewond raakt."

Hedendaagse menigten steunen nog steeds "de thuisploeg", zegt hij, hoewel "het een beetje minder partijdig is dan vroeger". Het evenement van dit jaar wordt gehouden op 10 en 11 oktober, met elke dag een volledige veldslag (hoewel de uitslag, helaas voor Engelse fans, niet verandert).

De hedendaagse re-enactors - 1.000 strijders worden dit jaar verwacht - besteden wat meer aandacht aan historische details, zegt Witcombe. "Terwijl er in 1966 gebreide outfits en dat soort dingen waren, nemen de re-enactors van vandaag het heel serieus. Het draait allemaal om authenticiteit en eigenlijk experimentele archeologie - [het idee dat] het leven van de ervaring je een veel groter inzicht geeft." Met de aanwezigheid van het Tapijt van Bayeux in Londen