In een ontwikkeling die werkelijk niemand zal verbazen die ooit naar een Texaanse zomerhemel heeft gekeken, staat zonne-energie op het punt om dit jaar voor het eerst meer elektriciteit op te wekken dan steenkool in de Electric Reliability Council of Texas (ERCOT). Niemand bouwt nog nieuwe kolencentrales in de staat, maar ontwikkelaars voegen daar meer zonne-energie toe dan waar ook in het land. Als gevolg daarvan verwacht de federale overheid dat ERCOT in 2026 78 miljard kilowattuur uit zonne-energie zal ontvangen en slechts 60 miljard uit steenkool.
Deze trend kent seizoensvariaties - vorig jaar versloeg zonne-energie steenkool maandelijks van maart tot augustus, en dit jaar wordt verwacht dat dit van maart tot december zal gebeuren, volgens de U.S. Energy Information Administration (EIA). Nationaal gezien overtrof de combinatie van wind en zon steenkool in 2024, volgens een analyse van Ember, een denktank voor schone energie. Texas loopt dus eigenlijk voorop in de nationale curve wat betreft het omarmen van de zon, wat het soort Lone Star-exceptionalisme is waar we allemaal achter kunnen staan.
De zonne-energiehausse in Texas ondermijnt de heersende energienarratieven van de Trump-regering, die heeft geprobeerd steenkool en gas op te voeren als instrumenten van 'energiedominantie' terwijl hernieuwbare energiebronnen worden geblokkeerd. Het Department of Energy houdt worstelende kolencentrales kunstmatig in leven tegen hoge kosten voor de belastingbetaler, terwijl het Department of the Interior wind- en zonneparken op openbare gronden blokkeert. Trump-functionarissen beweren dat steenkool betrouwbaarder is omdat het 24 uur per dag stroom opwekt, maar zelfs met dat voordeel kunnen kolencentrales in Texas niet concurreren met de snelgroeiende zonne-energievloot. Dit heeft de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet niet geschaad omdat ERCOT de avondvraag dekt met een diverse portefeuille, waaronder gas, kernenergie, wind en steeds vaker batterijen die zonne-energie opslaan voor wanneer de zon niet schijnt.
Texaanse leiders waren niet van plan om Trumps energieclaims te weerleggen. De eigenzinnige staat hield zijn elektriciteitssysteem buiten handen van federale toezichthouders en hervormde het in de jaren 1990 en begin 2000 om vrije marktconcurrentie te bevorderen. Die markt, plus veel ruimte en soepele bouwvoorschriften, heeft een ideale omgeving gecreëerd voor wind, zon en batterijen om te floreren. Nu is Texas versterkt met tientallen gigawatts aan nieuwe capaciteit om hittegolven aan te kunnen en prijspieken te temperen.
Donkerrood Texas biedt lessen voor liberale staten die ambitieuze klimaatdoelen hebben gesteld maar er niet in zijn geslaagd veel zonne-energie of batterijen te bouwen. Ze kunnen niet meteen overschakelen naar een ERCOT-stijl markt, maar ze kunnen vergunningverlening en netaansluiting versnellen, de eerbied voor traditioneel conservatieve gevestigde nutsbedrijven verminderen, en ervoor zorgen dat schone energie een eerlijke kans krijgt. En het is altijd een goed moment om oude marktregels te herzien die subtiel gevestigde spelers bevoordelen boven goedkopere, schonere nieuwkomers.
Na een nog snellere uitrol van zonne-energie verwacht de EIA dat ERCOT in 2027 99 miljard kilowattuur aan zonne-energie zal produceren - een stijging van 27 procent ten opzichte van 2026. Op dat moment zal de opkomende industrie zijn gevestigde kolenconcurrentie ver achter zich hebben gelaten.