In een zet die absoluut niemand verraste die de eindeloze juridische tango rond de doodstraf heeft gevolgd, werd woensdagochtend de eerste executie van een vrouw in Tennessee in twee eeuwen stopgezet door een federaal hof van beroep, slechts een uur voordat de dodelijke injectie zou beginnen. Want niets zegt 'rechtvaardigheid' als een redding in laatste instantie.

De gouverneur van de staat, Bill Lee, en het Hooggerechtshof van Tennessee hadden al collectief hun schouders opgehaald voor smeekbeden om clementie in de zaak van Christa Pike, die 30 jaar geleden werd veroordeeld voor moord. Pike, nu 50, stond gepland om woensdag om 11.00 uur ET te sterven door een dodelijke injectie. Maar de 2-1 meerderheid in het hof van beroep besloot dat ze, hé, misschien toch echt de argumenten moesten analyseren voordat ze iemand doden. "De belangen van justitie en de finaliteit van Pike's nakende executie dwingen tot een korte opschorting van de executie om de volledig bepleite argumenten van de partijen naar behoren te analyseren en de kwesties ten gronde op te lossen," zei het hof, in een zin die een prijs zou kunnen winnen voor 'Meest voor de hand liggende verklaring van een rechtbank.'

Stephen Ferrell, de advocaat van Pike, verwelkomde het nieuws: "De rechtbank heeft dit opgeschort en erkent de ernstige zorgen over Christa's geplande executie." Ondertussen gaf het kantoor van Jonathan Skrmetti, de procureur-generaal van de staat, een verklaring uit die in feite neerkwam op: 'We blijven vechten voor de doodstraf, want bezwaren in laatste instantie na decennia van juridische strijd zijn gewoon zo gewoon.' Ze vragen het Amerikaanse Hooggerechtshof om de opschorting op te heffen. Want waarom zou je een kleinigheid als een eerlijk proces in de weg laten staan?

De ACLU, die zich tegen de executie van Pike heeft verzet, mengde zich erin: "Uren voordat Tennessee vandaag de eerste vrouw in de staat in meer dan 200 jaar zou executeren, heeft een federale rechtbank de executie van Christa Pike tijdelijk gepauzeerd. Zeg tegen gouverneur Lee dat hij de beslissing van de rechtbank moet respecteren en haar executie nu moet afblazen." The Guardian nam contact op met het kantoor van gouverneur Lee, vermoedelijk om te vragen of hij ooit een verzoek om clementie heeft ontmoet dat hij niet afwees.

Voorafgaand aan de geplande executie weigerde Lee in te grijpen en zei dinsdag: "Na weloverwogen overweging van Christa Gail Pike's verzoek om clementie en na een grondige herziening van de zaak, handhaaf ik het vonnis van de staat Tennessee en ben ik niet van plan in te grijpen." Met andere woorden: gedachten en gebeden, maar vooral de dodelijke injectie.

Pike's achtergrondverhaal is zo grimmig als het maar kan. Ze was 18 toen zij en haar toenmalige vriend, de 17-jarige Tadaryl Shipp, de 19-jarige Colleen Slemmer, een medestudent aan het Knoxville Job Corps, in 1995 vermoordden. De zaak haalde de nationale krantenkoppen omdat, nou ja, tieners die een brute moord plegen dat nu eenmaal doen. Volgens aanklagers was Pike bang dat Slemmer Shipp van haar probeerde af te pakken, dus lokten ze Slemmer op 12 januari 1995 naar een bosrijk gebied achter de stoomcentrale van de landbouwcampus van de Universiteit van Tennessee. Pike sneed in Slemmer's buik en keel met een stanleymes voordat ze haar hoofd met een steen verbrijzelde. Shipp kerfde een pentagram in Slemmer's borst, en Pike liet later een vriend een fragment van Slemmer's schedel zien. Shipp werd in 1997 veroordeeld voor moord met voorbedachten rade en kreeg een levenslange gevangenisstraf met de mogelijkheid van voorwaardelijke vrijlating. Pike daarentegen heeft haar betrokkenheid nooit ontkend en werd later gediagnosticeerd met een bipolaire stoornis en posttraumatische stressstoornis.

In een verklaring in haar clementieverzoek zei Pike: "Ik was een geestelijk zieke 18-jarige kid. Het kostte me talrijke jaren om zelfs de ernst van wat ik had gedaan te beseffen. Nog meer om te accepteren hoeveel levens ik heb beïnvloed. Ik heb het leven genomen van iemands kind, zus, vriend. Het weerzinwekkend me nu om te denken dat ik in staat was zo'n misdaad te plegen."

Op zaterdag zei Colleen Slemmer's moeder, May Martinez, dat ze wachtte op Pike's executie. "Elke keer als ik eraan denk, denk ik aan Colleen die die pijn voelde en probeerde op te staan en weg te rennen," vertelde Martinez aan de Associated Press, en voegde eraan toe: "Er gaat geen dag voorbij, of een minuut voorbij dat ik niet aan Colleen denk.