Terwijl kunstmatige intelligentie land en elektriciteit verslindt als een Pac-Man met een datacenter-verslaving, heeft een nieuw soort techbedrijf een briljant idee: waarom niet gewoon de hele zooi de ruimte in schieten? Datacenters moeilijk te plaatsen op aarde? Zet ze honderden kilometers omhoog. Vraag naar stroom piekt 's avonds? Stuur tienduizenden spiegels in een baan om de aarde om zonlicht op verzoek naar beneden te stralen, zodat zonneparken na zonsondergang blijven zoemen.

Deze voorstellen klinken misschien als de koortsdroom van een sciencefictionschrijver op een drankorgel, maar het zijn echte pitches van Elon Musk, Jeff Bezos en diverse ruimtestart-ups. Nu de particuliere industrie de nieuwe 'ruimtewedloop' aandrijft en meer raketten lanceert dan hele landen, wordt de kosmos een beetje druk. De groeiende stapel 'ruimteafval' baart iedereen zorgen dat al dat metaal kan botsen, waardoor een destructieve puinlaag ontstaat die toekomstige lanceringen tot een potje trefbal maakt. Eerder deze maand sloeg een afgedankt SpaceX-raketonderdeel met 5.400 mijl per uur in op de maan, waardoor een nieuwe krater ontstond. Oeps.

Terwijl Musk's SpaceX, Bezos' Blue Origin en anderen hun kosmische voetafdruk vergroten, knoeien ze ook met de aarde: luchtvervuiling, klimaateffecten, lichtvervuiling. Het bagatelliseren van deze nadelen terwijl de ruimte als onze redder wordt aangeprezen, heeft nu een naam: 'starwashing', een term gepopulariseerd door ruimteonderzoeker Melissa E. Yingling in The Conversation. Het is 'greenwashing' met een telescoop.

Blue Origin beweert dat haar missie is 'de aarde te herstellen en in stand te houden' terwijl ze raketten en maanlanders lanceert, en pronkt met herbruikbare raketten, schonere brandstof en koolstofneutrale technologie. Reflect Orbital, de Californische start-up die 50.000 ruimtespiegels plant, belooft 'overvloedige energie' en 'een gezondere planeet'. Maar Gregers Andersen, postdoc-onderzoeker aan de Universiteit van Zuid-Denemarken, noemt dit een afleidingsmanoeuvre: 'Het probleem is natuurlijk dat het de aandacht afleidt van het daadwerkelijk oplossen van de problemen die hier op aarde zijn.'

Deskundigen zijn het erover eens dat het optimisme echte risico's verdoezelt. Magali Delmas van het Institute of the Environment and Sustainability van UCLA vergelijkt de ruimtehausse met de goudkoorts: 'Ze zagen alleen het positieve - ze zagen niet de negatieve impact van mijnbouw op het milieu.' Raketmotoren spuwen roet in de stratosfeer, beschadigen de ozonlaag en laten waterdamp vrij die warmte vasthoudt. Desintegrerende satellieten kunnen de chemie van de bovenste atmosfeer veranderen, aluminiumoxydestof vrijgeven dat opwarmt en de circulatie in de war stuurt. Bovendien weerkaatsen satellieten zonlicht, verpesten donkere luchten, en lanceerplaatsen vernielen leefgebieden van wilde dieren. En dan hebben we het nog niet eens over de broeikasgassen die vrijkomen bij de bouw en lancering van al die hardware.

Sommige beloften zijn echter geen pure hete lucht. Satellieten die methaan detecteren hebben olie- en gaslekken blootgelegd die veel erger zijn dan gerapporteerd, en astronauten krijgen vaak het 'overview effect' en worden klimaatactivisten. Andersen waarschuwt echter tegen de 'vooruitgangs'-verhalen van techmagnaten. Hij zou liever een duurzame beschaving binnen planetaire grenzen zien dan ruimtekolonies. 'Ik denk dat de verhalen die zij presenteren ons gewoon afleiden van die missie.' Dus de volgende keer dat een miljardair aanbiedt ons te redden met ruimtespiegels, vraag dan misschien om een terugbetaling en een recyclingplan.