HELSINKI – Een afgedankte Falcon 9-boventrap, die in januari 2025 een paar commerciële maanlanders lanceerde, heeft blijkbaar besloten dat de maan een prima laatste rustplaats is. Astronomen voorspellen dat hij op 5 augustus het maanoppervlak zal raken.

Firefly's Blue Ghost Mission 1 en de ispace Hakuto-R Resilience-landers reden in januari 2025 mee met een Falcon 9 de ruimte in. Blue Ghost landde succesvol; de boventrap echter hing rond in een zeer elliptische baan om de aarde met een periode van ongeveer 26 dagen, waarbij hij langs de maan kwam. Dat rondhangen eindigt binnenkort met een zeer letterlijke knal.

Bill Gray, astronoom, onafhankelijk baananalist en auteur van de Project Pluto-volgsoftware, kondigde aan dat de trap – officieel aangeduid als 2025-010D – op 5 augustus om 2:44 uur Eastern (0644 UTC) zal inslaan in of nabij de Einstein-krater aan de westelijke rand van de maan. De voorspelling is gebaseerd op 1.053 waarnemingen door asteroïdeonderzoeken en telescopen. “De boventrap… had een paar nauwe passages langs de maan en de aarde, maar niets dat dichtbij genoeg was om op een mogelijke inslag te lijken,” schreef Gray. “De asteroïdeonderzoeken observeerden hem wanneer hij niet te dicht bij de zon of maan was om te zien.” Schattingen zullen de komende maanden worden verfijnd.

De Amerikaanse Space Force volgt objecten in een baan om de aarde via radar, wat volgens Gray geweldig is om zelfs door astronauten verloren handschoenen en gereedschapstassen in een lage baan om de aarde te spotten. Telescopen zijn echter beter voor verre objecten zoals dit doelloze raketonderdeel. Het Zwitserse bedrijf s2a systems, gespecialiseerd in ruimtesituatiebewustzijn, leverde SpaceNews een korte animatie waarin 2025-010D tuimelend over het sterrenveld te zien is, met periodieke flitsen die bevestigen dat de trap ronddraait als een dronken danser.

De ruwweg 4.000 kilogram zware, 13,8 meter lange boventrap zal naar verwachting de maan raken met 2,43 kilometer per seconde (8.700 km/u). Het evenement vormt geen risico en zal waarschijnlijk niet zichtbaar zijn vanaf de aarde, vooral omdat de inslag plaatsvindt op een verlicht deel van het maanoppervlak. Gray is vol vertrouwen over timing en locatie, maar merkt op dat zachte krachten zoals zonnestralingsdruk in de loop van maanden kunnen opbouwen en een baan kunnen aanpassen. “Maar tegen augustus zullen we een vrij precies idee hebben waar hij zal inslaan,” schreef hij.

Dit zal een zeldzame onbedoelde maaninslag door een kunstmatig object zijn, na de crash in 2022 van een Lange Mars 3B-boventrap van de Chang'e-5T1-missie uit 2014, die een dubbele krater aan de andere kant creëerde. Gray wees ook die inslag aan, hoewel hij de trap aanvankelijk verkeerd identificeerde als een SpaceX Falcon 9 van de DSCOVR-lancering. Deze keer wordt de Falcon 9-trap gevolgd sinds de lancering – geen verkeerde identiteit nodig.