In Portland, Victoria, heeft de komst van H5-vogelgriep het strand veranderd in een grimmig tafereel van dode en lijdende vogels, waarbij buurtbewoners zoals Lynn Murrell, voorzitter van de Southwest Environment Alliance, de situatie als 'behoorlijk grimmig' omschrijven. Maar terwijl de vogelsterfte toeneemt - 17 bevestigde gevallen bij grote sterns, eksters, zilvermeeuwen en raven, en nog veel meer vermoedelijke gevallen - is de grootste zorg van de gemeenschap een blubberig plaatselijk icoon: Sammy de zuidelijke zeeolifant.

Sammy, een mannetje dat 'een beetje de stad heeft geadopteerd', komt regelmatig op de oever, de haven en soms in de gemeenschapstuinen. Hij is een 'geweldige toeristische attractie', zegt Murrell, en buurtbewoners zouden 'het vreselijk vinden als hij de griep zou krijgen'. De zorg is niet ongegrond - Sammy is gespot in de buurt van vogels waarvan wordt aangenomen dat ze aan H5N1 zijn gestorven, en het virus is al bevestigd bij een pelsrob in Beachport, Zuid-Australië, op slechts twee uur rijden.

Prof Rob Harcourt van Macquarie University legt uit dat zeeolifanten zoals Sammy 'karakters' zijn en 'de meest sociale dieren die je ooit hebt gezien', daarom geven gemeenschappen ze namen. Ze zijn ook 'thigmotactisch', wat betekent dat ze graag tegen elkaar aan liggen en elkaar herkennen door aan elkaars gezichten te snuffelen. Dit aanhankelijke gedrag, hoewel vertederend, maakt hen kwetsbaar voor het virus, omdat ze vaak ruimtes delen met wilde vogels.

De inzet is hoog: zuidelijke zeeolifanten staan als kwetsbaar op de federale milieuwetten, en een nationale beoordeling plaatst hen op 'zeer hoog risico' voor H5-vogelgriep. De dodelijke stam heeft al meer dan 13.000 pups gedood op Heard Island in 2025 en 2026. Australische zeeleeuwen, die als bedreigd worden vermeld, zijn nog zorgwekkender vanwege hun lage aantallen. 'Zeeleeuwen zijn als de labradors van de zee - vriendelijk, speels, nieuwsgierig', zegt Harcourt. 'Ik zal totaal en volledig verwoest zijn als we ze verliezen.'

Ondertussen haasten vrijwilligers zich om zieke vogels op humane wijze te euthanaseren, die langzame, pijnlijke dood sterven. 'Dit is een pleister op een bloedende wond', zegt David Mould van de Victorian Wildlife Alliance. 'Dit is geen oplossing. Dit is een paar vrijwilligers die het werk opvangen dat een grote overheidsoperatie zou moeten zijn.' De achteruitgang is snel: vogels verliezen het vermogen om te lopen, wankelen met stuiptrekkingen, en spreiden hun vleugels voor steun tot ze instorten.

Terwijl de gemeenschap angstig wacht op het lot van Sammy, is de gemeente begonnen met het verwijderen van enkele karkassen waar 'onaanvaardbare risico's voor openbaar gemak of veiligheid zijn vastgesteld', hoewel de deelstaatregering adviseert ze op hun plaats te laten. Voorlopig blijft Sammy, de geliefde zeehond van Portland, een symbool van zowel charme als kwetsbaarheid in het gezicht van een meedogenloos virus.