Er zijn, naar verschillende schattingen, enkele biljoenen planeten in onze lokale groep van sterrenstelsels, inclusief onze eigen Melkweg. Velen daarvan bevinden zich in de bewoonbare zone van hun sterren. Dus als leven een weg vindt, waar zijn dan alle buitenaardse beschavingen? Dit is de kern van de Fermi-paradox, die stelt dat als leven redelijk veel voorkomt, we nu al bewijs van buitenaardse beschavingen zouden moeten hebben gezien. Sommigen denken dat er een 'filter' is dat geavanceerde beschavingen ervan weerhoudt om sondes of leven dragende ruimtevaartuigen naar naburige sterren te sturen.

Philip Johnston, een wiskundige en natuurkundige uit het Verenigd Koninkrijk, denkt veel na over de Fermi-paradox. Hij is ook mede-oprichter van Starcloud, een bedrijf in orbitale datacenters met een waarde van 2,3 miljard dollar. Johnston is druk bezig met het opschalen van Starcloud, maar hij wil ook een missie naar de dichtstbijzijnde ster bij onze zon sturen om de paradox te onderzoeken.

Op dinsdag kondigden Johnston en een handvol andere ondernemers de 'Fermi Explorer'-missie aan. Het concept is simpel: 15 miljoen dollar ophalen om een klein ruimtevaartuig met een payload van 1 kg te bouwen en naar Alpha Centauri te lanceren, dat het systeem in minder dan 80.000 jaar bereikt. Waarom? Om twee 'filters' van de lijst te schrappen: dat soorten geen ruimtevaartuigen voorbij hun thuisster willen sturen, of dat interstellaire reizen te moeilijk zijn.

Het team wilde niet naar NASA stappen voor een missie van 1 miljard dollar of nieuwe voortstuwing ontwikkelen zoals Breakthrough Starshot. In plaats daarvan wilden ze bestaande technologie gebruiken om iets goedkoops, snel en lanceerbaar te doen vóór 2029. Zoals Johnston het verwoordde: 'We dachten: "Laat maar, laten we een ruimtevaartuig sturen voor het goedkoopst mogelijke bedrag, een doodgewone minimale levensvatbare missie naar Alpha Centauri."'

De grootste uitdaging is om de sonde - in wezen een grote tank xenongas, zonnepanelen voor elektrische zonne-voortstuwing, en een paar kleine wetenschappelijke ladingen - snel genoeg te laten bewegen. Elektrische zonne-voortstuwing is efficiënt, maar voorbij Jupiter is de zonne-energieflux bijna nul voor een ruimtevaartuig van deze omvang. Johnston en zijn team raadpleegden trajectexperts bij NASA's Jet Propulsion Laboratory, maar niets werkte totdat hij in contact kwam met Alex Wissner-Gross, een natuurkundige die Physical Superintelligence oprichtte, een AI-bedrijf. Ze voerden de parameters in de AI, en het kwam terug met een 18 pagina's tellende technische haalbaarheidsbeoordeling met een nieuw missieprofiel: hang rond onze zon gedurende meer dan een decennium voordat je naar Alpha Centauri racet.

In wezen, na lancering in een lage baan om de aarde via een rideshare-missie, zou het ruimtevaartuig retrograde bogen vliegen om zijn periheliumafstand te verkleinen van 1 astronomische eenheid (afstand aarde-zon) tot 0,42 AE. Bij deze nauwe naderingen, gebruikmakend van de hogere zonneflux en het Oberth-effect, zou het 'perihelium-pomp'-manoeuvres uitvoeren om de snelheid te verhogen. Het zou na ongeveer 12 jaar een ontsnappingsbaan bereiken met een snelheid van ongeveer 25 km/s (ongeveer 55.000 mph). Met deze snelheid zou Fermi Explorer Alpha Centauri in ongeveer 77.000 jaar kunnen bereiken, vliegend op een ballistische kust.

Het team zou slechts ongeveer 18 maanden contact hebben met het ruimtevaartuig, zei Johnston. Met retroreflectoren zouden grondgebaseerde telescopen het kunnen volgen totdat het Jupiter bereikt. Daarna is het weg - lang weg - totdat het over zeer lange tijd in het Alpha Centauri-systeem verschijnt.

Als dit grillig lijkt, nou, misschien is het dat ook. Maar Johnston zegt dat het erom gaat de mensheid aan het denken te zetten over onze plaats in het heelal. Als Fermi Explorer een paar filters kan wegstrepen, blijven er minder opties over voor waarom het sterrenstelsel niet bezaaid is met buitenaardse beschavingen. Een daarvan is dat beschavingen uitzonderlijk zeldzaam zijn - in welk geval mensen onze rol als galactische rentmeesters serieuzer zouden moeten nemen. Een andere is dat superintelligentie niet lang duurt. Misschien zouden regeringen geen zwermen killer-drones moeten bouwen? Misschien moeten we voorzichtig zijn met LLM-agenten die op hol slaan? 'We zouden echt met de grote filter te maken kunnen hebben,' zei Johnston. Dus laten we vooruitgaan met open ogen.