Er is iets vreemds opgedoken in de Golf van Mexico: een orkaan. Nou ja, niet zozeer orkaan Isaias zelf, die volgens stormwatchers vrijdag laat aan land zal komen als een categorie 2 ergens tussen de kust van Mississippi en de Florida Panhandle, met wijdverbreide verwoesting tot gevolg. Het gaat meer om de timing: dit is de eerste Atlantische orkaan van het seizoen, dat al in juni begon. Dat verbreekt het vorige record in het satelliettijdperk voor de laatste eerste orkaan van een seizoen, 11 september.

"Dit is echt verbazingwekkend, om een record met ongeveer een maand te breken," zei Brian McNoldy, een senior onderzoeksmedewerker die orkanen bestudeert aan de Universiteit van Miami.

Dus wat is er aan de hand met de buitengewone vertraging? El Niño, van alle dingen.

Hoewel die band van warm water aan de andere kant van de Amerika's in de Stille Oceaan ligt, verstoort het twee van de fundamentele ingrediënten voor het maken van orkanen in de Atlantische Oceaan: wind en vochtigheid. Om een tropische cycloon te laten ontstaan, heb je warm water nodig, dat energie levert, evenals een hoge luchtvochtigheid en winden die in een consistente richting bewegen. (Orkanen worden de laatste tijd intenser omdat klimaatverandering de oceanen snel opwarmt, waardoor hoogoctaanbrandstof ontstaat.) Hoewel de Atlantische Oceaan en de Golf van Mexico behoorlijk warm zijn geweest en enorme poelen brandstof hebben geleverd, heeft El Niño de weerpatronen verstoord en droge, dalende lucht gecreëerd. Het zorgt ook voor windschering - lucht die in verschillende richtingen en met verschillende snelheden beweegt naarmate je hoogte wint - waar orkanen echt een hekel aan hebben.

Vandaar het uitzonderlijk rustige Atlantische orkaanseizoen dit jaar.

Dus waarom brak Isaias uiteindelijk door in oktober? Hoewel het inderdaad vecht tegen windschering in de Golf, zijn de atmosferische omstandigheden niet zo slecht voor het als verder oostelijk. "Het vormt zich op een van de weinige plaatsen waar een storm zich nu in de Atlantische Oceaan kan voordoen, vanwege de zeer sterke El Niño die vorm krijgt en zeer sterke verticale schering oplegt over de diepe tropen," zei McNoldy. "De Golf heeft een klein venster van mogelijkheden voor een storm om zich te vormen, en dat deed het."

De Golf is ook een paar graden warmer dan normaal, althans aan de oppervlakte, waar Isaias zijn energie haalt. Interessant genoeg nadert de "ocean heat content", een meting van de thermische energie door de diepten heen, daar een recordlaagte. "Dus die warmte is echt alleen maar oppervlakkig," zei McNoldy.

Dit zorgt voor een vreemde dynamiek voor Isaias. Orkanen zijn zulke gewelddadige stormen dat ze dieper water opwoelen: als die vloeistof warm is zoals het oppervlak, betekent dat meer brandstof. Maar als het koeler is, is dat een gruwel voor een orkaan. Dit effect is zo uitgesproken dat wetenschappers satellieten kunnen gebruiken om de paden van orkanen te volgen, gewoon door de sporen van koud water die ze achterlaten te detecteren.

Hoewel het Atlantische orkaanseizoen uitzonderlijk rustig is geweest, is het in het oostelijke deel van de Stille Oceaan zeer druk geweest, met zeven die zich hebben gevormd, waarvan vijf zwaar. (Het heeft tot nu toe 18 benoemde stormen gehad, vijf meer dan normaal.) Hawaï heeft deze zomer bijzonder zwaar geleden, met orkanen Lala en Nolo die stortregens brachten. Op dit moment richt orkaan Rachel zich op Baja Mexico en Zuid-Californië, waar het dit weekend gevaarlijke branding en winden kan veroorzaken.

Ondertussen maakt de Golfkust zich op voor Isaias - een storm die misschien heel laat is aangekomen, maar met woeste winden en een mogelijke stormvloed van wel 2 meter, niet minder een bedreiging vormt voor leven en eigendommen.