Chevron heeft zojuist zijn hoogste kwartaalwinst ooit aangekondigd. Shell boekte zijn op een na hoogste kwartaalwinst. En hoewel de winst van ExxonMobil lager uitviel dan analisten op Wall Street hadden verwacht, wist het zijn winst nog steeds te verdubbelen vergeleken met dezelfde periode vorig jaar.

Samen schepten de drie bedrijven gemiddeld zo'n 404 miljoen dollar per dag aan winst op in de afgelopen drie maanden. Dat is geen typfout. Het is een meevaller voor die bedrijven (en voor hun bestuurders). En het zorgt voor opgetrokken wenkbrauwen en woede bij sommige Europese wetgevers en Democraten in het Amerikaanse Congres, die oproepen tot verrassingsbelastingen op die bedrijven.

De oorlog met Iran heeft de Straat van Hormuz feitelijk gesloten, waardoor een cruciale zeeroute voor ruwe olie-export wordt afgesneden. (Op donderdag bevestigde handelsinformatiegroep Kpler dat slechts vijf schepen de straat zijn gepasseerd.) Sommige olie uit de Perzische Golf bereikt de markt via andere routes, hoewel nieuwe dreigingen druk uitoefenen op sommige van die alternatieven.

Het conflict in het Midden-Oosten heeft ook de export van geraffineerde brandstoffen, zoals benzine, vliegtuigbrandstof en diesel, geblokkeerd. Ondertussen hebben Oekraïense aanvallen op de Russische olieraffinage-infrastructuur het wereldwijde tekort aan die brandstoffen verergerd.

De olieconsumenten ter wereld voelen het resultaat: hogere brandstofprijzen en daardoor hogere prijzen voor al het andere. De olieproducenten ter wereld voelen het ook - in hogere marges voor de ruwe olie en geraffineerde brandstoffen die ze verkopen.

Exxon boekte dit kwartaal 14,5 miljard dollar winst; Chevron 12,1 miljard dollar; en Shell 9,8 miljard dollar. Die winsten kwamen er zelfs ondanks dat vooral Exxon en Shell te maken hadden met aanzienlijke verstoringen van hun activiteiten in het Midden-Oosten, die direct door de oorlog zijn getroffen. Hogere ruwe olieprijzen en raffinagemarges waren voldoende om de klap meer dan te compenseren.

In de VS heeft senator Sheldon Whitehouse (D-RI) een verrassingsbelasting op oliewinsten voorgesteld; verschillende landen in Europa roepen ook op tot zo'n belasting. (Het Verenigd Koninkrijk heeft er al een.) Zo'n belasting is bedoeld om 'bovenmatige' winsten af te romen die een bedrijf binnenhaalt door externe krachten, niet door innovatie of beter presteren, en het wordt vaak aangewend om geld terug te geven aan consumenten die te maken hebben met hogere energieprijzen.

De Europese Unie voerde een verrassingsbelasting op oliewinsten in nadat de prijzen in 2022 piekten na de grootschalige invasie van Oekraïne door Rusland.

In een conference call over de resultaten op vrijdag zei ExxonMobil-CEO Darren Woods tegen analisten dat verrassingsbelastingen een 'onverstandig beleid' zijn dat bedrijven straft die proberen succesvol te zijn ondanks de volatiele hoogte- en dieptepunten van de olie-industrie. 'We hebben investeringen die we voor Europa hadden gepland geannuleerd op basis van de vorige keer dat ze een verrassingsbelasting op winsten invoerden,' zei hij. 'En we spannen zelfs een rechtszaak aan omdat we denken dat dat geen legale onteigening is voor de industrie.'

Bestuurders weten niet precies hoe lang olie schaars zal blijven en winsten hoog zullen zijn. 'Ik kan niet voorspellen wanneer de zaken in de Straat [van Hormuz] tot rust komen en we die stromen weer zien,' zei Chevron-CEO Mike Wirth tegen analisten tijdens de conference call over de resultaten van het bedrijf op vrijdag.

Maar ze verwachten niet dat deze geldtrein eeuwig duurt. Woods van Exxon zei herhaaldelijk tegen analisten dat olie uit het Midden-Oosten simpelweg te belangrijk is voor de wereldeconomie om de huidige situatie te laten voortduren. 'Ik denk dat er uiteindelijk een oplossing komt waar de wereld naartoe zal gaan,' zei hij. 'Ik kan niet precies zeggen wanneer of hoe die eruit zal zien, maar die hulpbronnen zijn te cruciaal voor de algehele economische gezondheid van de wereld om offline te blijven.'

Dat is een reden - naast andere - waarom bedrijven niet haasten om een hoop nieuwe dure boorprojecten te starten om aan de huidige oliehonger van de wereld te voldoen. Ze verwachten dat het onevenwicht tijdelijk is.

In plaats van dit geld in nieuwe productie te storten - of het uit te spugen naar aandeelhouders in de vorm van hogere dan verwachte dividenden en aandeleninkopen - zo