De rendementen op staatsobligaties stegen deze week fors, waarbij de 30-jaars note boven de 5% uitkwam - het hoogste niveau in 19 jaar. Voor de overheid betekent dit dat lenen om het begrotingstekort te financieren duurder wordt. Voor consumenten kan het hogere hypotheekrentes betekenen. En dit is niet alleen een Amerikaans feestje: de rendementen op Japanse staatsobligaties bereikten hun hoogste niveau ooit, terwijl het Verenigd Koninkrijk een 28-jarig hoogtepunt zag.
Greg Ip, hoofd economisch commentator bij The Wall Street Journal, sprak met NPR om uit te leggen wat dit veroorzaakt. Hij wees naar drie boosdoeners: inflatie die na COVID nooit echt wegging (nu aangewakkerd door energieprijzen van de oorlog tegen Iran en de sluiting van de Straat van Hormuz), overheidstekorten die groter zijn dan ooit buiten oorlogen of noodgevallen, en een wereldwijde verschuiving naar populisme die elke politieke wil om moeilijke beslissingen te nemen heeft gedood. "Beleggers komen langzaam tot het besef dat de dingen die hen nu dwarszitten nog heel lang zullen blijven," zei Ip.
Voor de gemiddelde Amerikaanse consument ziet het er somber uit. Hogere inflatie betekent dat de Federal Reserve moeite zal hebben om verlagingen van de korte rente te rechtvaardigen, wat de hypotheekrentes nog verder kan opdrijven. Leenkosten zullen de economie en de aandelenmarkt belasten. En voor belastingbetalers komt de rekening: de Amerikaanse schuld bedraagt nu meer dan 100% van het bbp, vrijwel ongekend in de naoorlogse periode. Rentebetalingen zullen geld wegdrukken voor sociale programma's of defensie, waardoor de druk op het Congres toeneemt om uiteindelijk belastingen te verhogen.
Wat betreft pensioensparen in 401(k)s of IRA's, noemde Ip het effect "dubbelzinnig." Hogere rendementen betekenen meer inkomen uit lijfrentes en obligaties, maar dat is deels illusoir omdat inflatie de koopkracht voor voedsel, benzine, auto's en huizen aantast.
Tekorten en inflatie voeden elkaar. Overheden reageren op inflatoire pieken - zoals de olieprijsstijging - door meer te lenen om huishoudens te beschermen (Japan) of de benzinebelasting op te schorten (president Trump). Dat maakt obligatiebeleggers bang dat centrale banken niet genoeg rente mogen verhogen om de inflatie te beheersen. Als de Fed onder druk wordt gezet om de rente laag te houden om de begroting te beschermen, kan de inflatie nog hoger worden.
Is er een weg terug naar lage, stabiele inflatie? Ip zegt dat de sleutel is dat centrale banken hun werk doen. Markten verwachten momenteel dat de Fed de inflatie binnen twee tot drie jaar terugbrengt naar 2%, maar dat vereist dat Fed-voorzitter Kevin Warsh impopulaire dingen doet, zoals het verhogen van de korte rente. "Hoewel het tegenstrijdig klinkt," merkte Ip op, "is dat misschien wat nodig is om de rente op de zeer lange termijn te verlagen."