WASHINGTON - Een ruimtevaartuig ontworpen om een stervende NASA-satelliet een laatste boost te geven, heeft zijn omgevingstests doorstaan, waarmee de weg vrij is voor een lancering zo snel als juni. Want niets zegt 'urgent' als een ruimtetelescoop die langzaam terugvalt naar de aarde.

NASA en ruimtevaartuigfabrikant Katalyst Space maakten op 8 mei bekend dat Katalyst's Link-ruimtevaartuig met succes een reeks omgevingstests heeft doorstaan in NASA's Goddard Space Flight Center. Die tests omvatten trillingstests om het schudden te simuleren dat Link zal doorstaan tijdens de lancering op een Northrop Grumman Pegasus XL-raket, plus een verblijf in een thermische vacuümkamer waar het een robotarm uitklapte en zijn elektrische stuwraketten afvuurde. Weet je, het gebruikelijke.

Nu de tests zijn afgerond, is het ruimtevaartuig terug in Katalyst's faciliteit in Colorado voor de laatste voorbereidingen voor de lancering. Het wordt dan begin juni verscheept naar NASA's Wallops Flight Facility voor integratie met de Pegasus-raket, met een lancering gepland later in de maand. Zet het in je agenda, ervan uitgaande dat de satelliet niet al in een vallende ster is veranderd.

De missie staat onder tijdsdruk om NASA's Neil Gehrels Swift Observatory, een gammastraling-observatorium in een lage baan om de aarde, een nieuwe boost te geven. Swift's baan vervalt door atmosferische weerstand, met terugkeer in de atmosfeer verwacht zo snel als eind dit jaar. Want niets zegt 'observatorium' als 'neerstortend naar de atmosfeer.'

NASA kende Katalyst in september vorig jaar een contract van $30 miljoen toe voor Link, waarbij een ruimtevaartuig dat oorspronkelijk was gepland voor een demonstratiemissie, werd omgebouwd om Swift te grijpen en zijn baan te verhogen. Praat over een carrièreswitch.

Dat strakke schema vereiste compromissen. 'We bevinden ons in een ongebruikelijke situatie waarin het schema bepaalt hoeveel risico we bereid zijn te accepteren, in plaats van andersom,' zei Kieran Wilson, Link's hoofdonderzoeker bij Katalyst, in een NASA-verklaring. 'De klok tikt voor Swift's afdaling, dus we moeten een balans vinden tussen testen en probleemoplossing die de missie de beste kans op succes geeft.' Vertaling: We improviseren, maar met wiskunde.

'De Swift-boostpoging is een snelle, hoog-risico, hoge-beloning missie,' zei John Van Eepoel, missiedirecteur voor Swift bij NASA Goddard. 'Katalyst is in slechts acht maanden tot dit punt gekomen, en we zijn blij dat ze NASA's faciliteiten konden gebruiken om Link te testen en een beroep konden doen op onze expertise om vragen te beantwoorden die onderweg opdoken.' Want niets zegt 'expertise' als 'vragen beantwoorden terwijl de klok afloopt.'

Om de uitdaging nog groter te maken: Swift's baan vervalt sneller dan gepland. In januari zeiden projectfunctionarissen dat de baan van het ruimtevaartuig naar verwachting tussen half oktober 2026 en januari 2027 onder de 300 kilometer zou dalen - de hoogte waaronder de boostmissie niet langer haalbaar is. Herziene modellen weken later schoven die deadline op naar zo snel als eind mei, voordat Link zelfs maar kon lanceren. Dus nam NASA stappen om het ruimtevaartuig te herconfigureren, waarbij de meeste wetenschappelijke operaties werden stopgezet om het te heroriënteren en de weerstand te minimaliseren. In april schakelden controllers het enige overgebleven instrument, de Burst Alert Telescope, uit om het stroomverbruik te verminderen, zodat Swift's zonnepanelen konden worden herpositioneerd om de weerstand verder te verminderen. Want niets zegt 'observatorium' als 'licht uit.'

'Ik zou me echt slecht voelen als we de bedrijfsmodus voor Swift niet hadden veranderd,' zei Shawn Domagal-Goldman, directeur van NASA's astrofysica-afdeling, in een interview op 21 april, terwijl de omgevingstests van Link aan de gang waren. 'Daardoor hebben we genoeg tijd voor dit team om naar het lanceerplatform te komen.' Hij zei toen dat als Link die omgevingstests zou doorstaan, 'ik me echt goed zal voelen over dat team dat op tijd naar het lanceerplatform komt om Swift een boost te geven.'

Hij merkte echter op dat de boostpoging een hoog risico is, inclusief factoren buiten de controle van de missie, zoals de snelheid waarmee Swift's baan vervalt door weerstand. 'Het is een kwestie van de onzekerheid die het universum op ons pad brengt,' zei hij. 'Zelfs als ze alles goed doen, kan de natuur nog steeds een curveball gooien en