Op 20 augustus deporteerde de Verenigde Staten meer dan 160 mensen naar Haïti met de eerste verwijderingsvlucht sinds de regering de tijdelijke beschermde status, oftewel TPS, voor ongeveer 350.000 Haïtianen beëindigde. Het vliegtuig, met aan boord enkele voormalige TPS-houders, landde in Cap-Haïtien in plaats van in de hoofdstad Port-au-Prince, omdat de aanhoudende onveiligheid de luchthaven te gevaarlijk heeft gemaakt voor commerciële vluchten uit de VS. Niets zegt 'welkom terug' als een landingsbaan die je eigen land niet veilig kan gebruiken.

TPS stelt in aanmerking komende buitenlandse staatsburgers die al in de VS verblijven in staat om te blijven en legaal te werken wanneer de omstandigheden in hun thuisland een veilige terugkeer verhinderen. De aardbeving in Haïti in 2010, die meer dan 220.000 mensen doodde en 1,5 miljoen mensen ontheemde, leek in het model te passen. Vijftien jaar lang hebben opeenvolgende regeringen de tijdelijke bescherming voor Haïti verlengd of opnieuw aangewezen. Maar deze juni, na een langdurige juridische strijd die uitmondde in een uitspraak van het Hooggerechtshof, verloren Haïtianen hun bescherming. Vijftien jaar: lang genoeg om een kind groot te brengen, een bedrijf te starten, en toch te horen krijgen dat de noodsituatie 'tijdelijk' is.

Voorstanders en critici van TPS wijzen op dezelfde duur van 15 jaar als bewijs voor hun standpunten. Beide kanten negeren een fundamentelere vraag: wat moeten we doen wanneer de ramp chronisch wordt? Het is het beleidsequivalent van een lekkend dak een decennium lang negeren en dan ruziën over de vraag of het nog steeds regent.

Mijn ouders emigreerden in de jaren tachtig van Haïti naar de Verenigde Staten. Hun verhaal is geen TPS-verhaal, maar het leerde me dat migratie vaak lang begint voordat een ramp toeslaat. Mijn werk heeft die les versterkt. Ik leid de ontwikkeling van netwerken - onderzees en op het land - die mensen en economieën met elkaar verbinden. Ik denk veel na over veerkracht, redundantie en het vermogen van een systeem om falen op te vangen. Een goed ontworpen netwerk moet een schakel kunnen verliezen en omleiden. Maar wanneer het herstel onvolledig is, wordt het systeem kwetsbaarder en zal het zonder voldoende investering misschien nooit meer op volle capaciteit terugkeren. Net als een land, of een immigratiebeleid, of een metafoor die tot het uiterste is opgerekt.

Volgens het Internal Displacement Monitoring Center hebben tussen 2008 en 2023 44 natuurrampen ongeveer 2,9 miljoen interne ontheemdingen in Haïti veroorzaakt, tegen een bevolking van ongeveer 10 miljoen. Het land heeft zelden tijd gehad om te herstellen voordat de volgende schok kwam. Dat is geen tijdelijke crisis; dat is een abonnementsdienst.

Ondertussen hebben opeenvolgende Haïtiaanse regeringen geworsteld met politieke instabiliteit, staatsgrepen door elites en chronische onderinvestering, vooral in de landelijke infrastructuur, waar nauwelijks 1 op de 10 mensen elektriciteit heeft. Halverwege de jaren 2010 vertrouwde ongeveer 80 procent van de stedelijke huishoudens voornamelijk op houtskool, wat de vraag naar hout deed toenemen in een toch al belast landschap en de migratie naar steden versnelde die de banen, huisvesting en publieke instellingen misten om dit op te vangen. Kortom: een perfecte storm van pech en nog slechtere planning.

Deze ontwikkeling is wereldwijd bekend geworden nu klimaat- en natuurrampen botsen met toch al belaste systemen. In plaats van de huidige aanpak van tijdelijke verlengingen of beëindigingen op basis van de laatste landenbeoordeling, zou het Congres een formele procedure moeten vaststellen voor wanneer een noodsituatie een langdurige nationale crisis wordt. Want 'we kijken over een decennium wel weer' is geen beleid; het is een uitsteltactiek.

Ik stel een tweestaps nationale stabiliteitsbeoordeling voor, gezamenlijk uitgevoerd door het Department of Homeland Security en het State Department, die zou worden geactiveerd wanneer een land tien opeenvolgende jaren voor TPS is aangewezen. De beoordeling op landenniveau, met gepubliceerde bevindingen, zou fundamenteel andere vragen beantwoorden dan Homeland Security vandaag probeert te beantwoorden. Niet of de omstandigheden die de crisis veroorzaakten of de huidige TPS-aanwijzing voortduren, maar of het voortduren ervan betekent dat de crisis chronisch is geworden. Een chronische situatie zou kunnen worden vastgesteld door de ernst en duurzaamheid van t