Op bijna 4.000 meter in de Himalaya biedt het dorp Sakti landbouwomstandigheden die het best omschreven kunnen worden als 'brutaal' - een woord dat wordt gebruikt door de 65-jarige boer Gelak Gutme, die het grootste deel van zijn leven tarwe, erwten en aardappelen heeft verbouwd. Ladakh, merkt hij op, is een woestijn met een extreem klimaat, en de opwarming van de aarde heeft het erger gemaakt door de laaggelegen gletsjers te laten smelten die ooit de gewassen van water voorzagen.
'Vorig jaar verloor ik alles - mijn hele veld droogde uit door gebrek aan water,' zegt Gutme. Lobzang Fardod, lid van de lokale waterbeheercommissie, legt uit dat die kleine gletsjers fungeerden als bevroren watertorens, die de hele winter water vasthielden en het in het voorjaar vrijgaven voor de landbouw. Nu zijn ze verdwenen in droog gesteente.
In het begin van de jaren 2010 probeerden sommige dorpen ijsstupa's te bouwen - torens van ijs gecreëerd door water van hogere bergen te leiden en het in de vrieslucht te sproeien. Het werkte, maar het onderhoud was een nachtmerrie: wanneer de temperatuur onder min 20°C (of min 30°C) daalde, bevroren en barsten de leidingen. Teams van boeren moesten de hele winter bij de waterbron kamperen, 's nachts met kokend water eropuit om leidingen te ontstoppen.
Maak kennis met de Automated Ice Reservoir (AIR), ontwikkeld met het particuliere bedrijf Acres of Ice. Het systeem leidt water onder druk bergafwaarts en schiet het door een verticale spuitmond als een 'enorme fontein'. Een computergestuurde kast, aangedreven door zonnepanelen en een accu, is verbonden met een weerstation dat de lucht- en watertemperatuur bewaakt. Als het een gevaarlijke daling detecteert, sluit het de klep en laat het de leiding leeglopen, waardoor barsten worden voorkomen. In plaats van continu te sproeien, vuurt AIR stoten van nevel af, wachtend tot elke laag bevriest voordat er meer wordt toegevoegd - waardoor bijna al het omgeleide water in ijs wordt omgezet.
'Het systeem wacht precies lang genoeg tot die laag waterdruppels volledig is bevroren op basis van de huidige wind en luchtvochtigheid, en vuurt dan opnieuw de spray af,' legt Dr. Suryanarayanan Balasubramanian, oprichter van Acres of Ice, uit. Dorpsbewoners hebben een handmatige override, maar verder werkt het automatisch op een lokaal draadloos netwerk.
In de winter van 2025 hebben Acres of Ice en de lokale overheid 10 AIR-projecten in Ladakh uitgevoerd. Uitvoerend ingenieur Murtaza Ali meldt dat dorpelingen zeggen dat het grondwater wordt aangevuld en dat bronnen weer opleven. Gutme, wiens dorp één AIR-systeem heeft, hoopt nog minstens twee kunstmatige gletsjers te bouwen. 'Ik ben een boer, land is alles wat ik heb om te overleven. Ik ken de technologie niet, alles wat ik vandaag weet is dat ik water heb om mijn gewassen te verbouwen,' zegt hij. Hij voegt eraan toe dat waterschaarste de jeugd naar de steden dreef - 'dat zou een ramp zijn geweest.'