Koning Charles heeft verklaard dat het verdiepen van zijn begrip van de gruwelen van de slavernij hem vastberadener heeft gemaakt om de fouten uit het verleden aan te pakken - een zin die, grammaticaal gezien, alles bevat behalve een excuus. Bij de opening van de Commonwealth-top in Antigua en Barbuda op dinsdag zei Charles tegen de verzamelde leiders: "We kunnen de daden van hen die ons voorgingen niet veranderen. We kunnen echter wel leren van het verleden."

"De trans-Atlantische handel in tot slaaf gemaakten werpt nog steeds een schaduw over deze eilanden en andere leden van ons Gemenebest," zei hij. "Dat beschamende hoofdstuk in de geschiedenis is er een dat mijn hart met afschuw vervult en mijn ziel met het diepste persoonlijke verdriet." De hart-en-ziel-formulering werd algemeen opgemerkt, net als de aanhoudende afwezigheid van de woorden "sorry" en "herstelbetalingen".

Charles zei dat naarmate hij zijn begrip verder had vergroot "door te luisteren, te leren en te kijken", hij zich meer toegewijd voelde aan het opbouwen van moderne partnerschappen die in staat zijn om onrecht uit het verleden aan te pakken. Vervolgens wees hij op onderwijs, werkgelegenheid, handel binnen het Gemenebest en klimaatbestendigheid als manieren om aanhoudende ontberingen en achterstand aan te pakken - wat een beleidsmenu is, geen excuus, hoewel het verschillende items bevat.

"Want zoals elke zeeman die de zeeën bevraart weet, kunnen we de wind niet gebieden, zeker niet waar de wind van gisteren ons heeft gebracht, maar we kunnen kiezen hoe we onze zeilen zetten," zei hij, met een nautische metafoor die vermoedelijk goed scoorde in focusgroepen. Paleisadviseurs gaven aan dat er "geen verrassingen" in de toespraak zouden zitten voor de Britse regering, wat een manier is om te zeggen dat de regering al wist dat er geen excuses zouden komen.

Andy Burnham wilde niet ingaan op de vraag of het VK mogelijk extra financiële bijdragen aan het Gemenebest zou kunnen leveren, los van directe herstelbetalingen. De Britse premier vertelde verslaggevers: "Ik ben heel duidelijk geweest dat we herstelbetalingen niet steunen, en dat heb ik heel overvloedig duidelijk gemaakt in het stuk dat ik schreef voorafgaand aan mijn komst hier. Maar het is niet zo dat we landen in het Gemenebest niet steunen op het gebied van ontwikkeling en hen helpen met de schuldenproblemen die ze hebben, groene financiering. Dat is wat we onder alle regeringen hebben gedaan, en naar mijn mening moeten we dat blijven doen als onderdeel van het Gemenebest zijn."

Gevraagd of dit zou kunnen betekenen dat er extra financiële bijdragen zijn die de belastingbetaler belasten, zei Burnham: "Nou, je loopt op de zaken vooruit. Wat we nodig hebben is die betekenisvolle dialoog waarin we de tijd nemen om te luisteren, en laten we duidelijk zijn: het Gemenebest is ook een belangrijk onderdeel van onze handel. Het is een tweerichtingsregeling. Weet je, de handel tussen het VK en de rest van het Gemenebest is het afgelopen jaar zelfs aanzienlijk toegenomen. Dus je moet het ook op die manier zien. Het is gunstig voor Groot-Brittannië om hier te zijn, naar mensen te luisteren, dat nieuwe partnerschap op te bouwen, en dat is goed voor de groei in Groot-Brittannië."

Herstelbetalingen staan niet formeel op de agenda van de bijeenkomst van regeringsleiders van het Gemenebest (Chogm), waar handel, klimaatbestendigheid en financiën, duurzame schulden, democratie en kansen voor jongeren tot de verklaarde prioriteiten van het 56 leden tellende blok behoorden. Aanhoudende campagnes van Caribische regeringen en een groeiende internationale beweging voor herstelbetalingen hebben het onderwerp niettemin naar het centrum van het politieke debat rond de bijeenkomst gestuwd - een ontwikkeling die absoluut niemand die op heeft gelet heeft verrast.

Bij de opening van de top in St John's, de hoofdstad van Antigua en Barbuda, zei de premier van het land, Gaston Browne, dat "rechtvaardigheid" een "eerlijke omgang met onze gedeelde geschiedenis" vereist en riep op tot een betekenisvolle en respectvolle dialoog over herstelrecht en de blijvende gevolgen van slavernij en kolonialisme.

Burnham had gezegd open te staan voor excuses van Groot-Brittannië voor de slavernij, waarbij ambtenaren gesprekken voerden met nationale leiders in Antigua over wat dat zou kunnen inhouden. Hij heeft ook voorstellen gedaan voor besprekingen over schuldsaneringen voor kleinere Gemenebestlanden.