Heeft Silicon Valley de verkeerde dingen gebouwd? Volgens schrijver/ontwerper/academicus Ian Bogost, ja – maar niet op de manier die je denkt. In zijn aankomende boek 'The Small Stuff: How to Lead a More Gratifying Life' betoogt Bogost dat onze obsessie met gemak het dagelijks leven stilletjes heeft gedematerialiseerd, waardoor we losgekoppeld zijn van de zintuiglijke wereld. Met zijn populaire Atlantic-artikel over de teloorgang van handgeschakelde auto's als springplank, onderzoekt Bogost hoe alles van auto's tot deuren tot badkamers is ontdaan van zijn fysieke textuur.

'In feite is het het idee dat we losgekoppeld zijn geraakt van de zintuiglijke wereld, en de reden daarvoor is wat je gemakstechnologieën zou kunnen noemen,' legde Bogost uit, hoewel hij er snel bij zei dat technologie niet de enige boosdoener is. 'Allerlei factoren – niet alleen tech, en zeker niet alleen Silicon Valley-stijl technologie – hebben mensen afstandelijk gemaakt van de wereld waarin ze leven, ze hebben de textuur van het dagelijks leven weggenomen.'

Bogost is verfrissend niet boos over dit alles, vooral in vergelijking met andere tech-critici. 'Ik voel me gewoon een beetje verveeld met de constante kritiek,' gaf hij toe. In plaats daarvan richt hij zich op het vinden van voldoening in alledaagse zintuiglijke ervaringen – het gevoel van een handgeschakelde versnellingspook, het klonken van een handmatige deur, de bevredigende (of niet) straal van een zeepdispenser. Hij roept niet op tot een Ludditische revolutie; hij wil gewoon dat we opmerken wat we hebben ingeruild voor efficiëntie.

Neem het toilet op de luchthaven. Het toilet spoelt voor je door, de kraan gaat voor je aan, de handdoeken worden voor je uitgedeeld – of niet, omdat de sensoren een existentiële crisis hebben. 'Dat gevoel van: dit ding dat ik vroeger met mijn fysieke lichaam en zintuigen deed, nu doe ik dat niet meer. Dat is zo alledaags,' zei Bogost. 'We realiseerden ons niet dat we een ruil maakten tussen vooruitgang en het opgeven van dat contact met de materiële wereld.'

Bogost is voorzichtig om het verleden niet te romantiseren. 'Onze levens zijn over het algemeen beter,' erkende hij. 'Maar er gebeurde iets dat we niet merkten, op een kikker-in-de-pan manier.' Hij onderscheidt zijn aanpak van critici zoals Cory Doctorow, wiens term 'verklootting' hij te simplistisch vindt. 'Het is heel bevredigend om te geloven dat er goede en slechte jongens zijn, maar ik denk gewoon dat het over zo'n lange periode is gebeurd, zo langzaam, en met zoveel algemene goedkeuring.'

Wat Silicon Valley betreft, ziet Bogost een cultuur die het belang van belichaamde ervaring is vergeten. 'Je gaat naar de Valley en er is nog steeds dat rare gevoel dat die belichaamde menselijke ervaring niet nodig is, overbodig. En dat is gewoon fout.' Hij wijst naar een eerder tijdperk van computers – de jaren 70 bij Xerox PARC en Apple – toen menselijke factoren centraal stonden. 'De ervaring van iets doen is ook belangrijk, niet alleen de uitkomst. We zijn massaal gefocust geraakt op de uitkomst, en daarna hebben we de ervaring van dingen doen ondergewaardeerd.'

Dus wat moet een ondernemer doen? Bogost stelt voor om de balans tussen gemak en wrijving te herontdekken. 'Wie geeft er om het gevoel van het ijs in mijn waterfles? Maar na verloop van tijd telt al dat kleine spul op. Het is diepgaand betekenisvol, en als je het allemaal wegneemt, merk je echt wat er ontbreekt.'