Oudere vrouwen hebben minder kans op een succesvolle vruchtbaarheidsbehandeling, zelfs als ze jonge donor-eieren gebruiken, met een duidelijke daling vanaf ongeveer 49 jaar, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Experts die 1.774 vrouwen bestudeerden, zeggen dat de bevindingen het idee uitdagen dat donor-eieren de reproductieve klok volledig kunnen 'resetten' - maar oudere stellen zouden het niet moeten laten, want hoop is een krachtig iets.

Vrouwen van 49 jaar en ouder hadden twee keer zoveel risico op een miskraam vergeleken met vrouwen van 35 tot 40 jaar, en hadden ook minder kans om zwanger te worden. De boosdoener? Leeftijdsgebonden veranderingen in het baarmoederslijmvlies, waarvan onderzoekers denken dat ze in de toekomst behandelbaar zijn. Want blijkbaar, zelfs met verse eieren, herinnert de baarmoeder zich nog hoe oud je bent.

Hoofdonderzoeker Dr. Beatrice Crestani, van een instituut voor geassisteerde voortplanting in Italië, zegt dat reproductieve veroudering altijd als een eierstokprobleem werd gezien - oude eieren vervangen door jonge, en je 'reset' de klok. 'Onze bevindingen suggereren dat het beeld complexer is', voegt ze eraan toe, in wat misschien wel de understatement van de vruchtbaarheidswereld is.

In de studie hadden vrouwen in hun midden tot late jaren '30 een 54% kans om zwanger te worden met donor-eieren en IVF; dat daalde tot ongeveer 43% voor degenen van 49 of ouder. Het aantal levendgeborenen daalde van 46% naar 32%, terwijl het aantal miskramen steeg van 24% naar 38%. De onderzoekers merkten ook leeftijdsgebonden veranderingen op in het endometrium - waar een bevruchte eicel zich nestelt - bij oudere vrouwen. De dikte was vergelijkbaar, maar de conditie nam af met de leeftijd. Dus de baarmoeder wordt ook ouder, wat nog iets is om naar uit te kijken.

Dr. Crestani voegde toe: 'Deze bevindingen moeten vrouwen niet ontmoedigen om een behandeling met donor-eieren te ondergaan, omdat de slagingspercentages op gevorderde leeftijd nog steeds betekenisvol zijn.' Betekenisvol, maar niet zo betekenisvol als ze zouden willen. 'Patiënten moeten echter worden geadviseerd dat donor-eieren de effecten van reproductieve veroudering niet volledig kunnen elimineren, vooral niet na 49 jaar.' Voor degenen die het bijhouden: dat betekent dat de resetknop meer een snooze-knop is.

Neem Sharon Marshall, tv-soap-expert van This Morning, die zes jaar IVF onderging in haar 40'er jaren en op haar 46e haar dochter Betsey kreeg. 'We kijken naar beroemdheden die in hun late 40'er jaren, vroege 50'er jaren en daarna zijn bevallen. We vieren hen. We weten niet welke hel ze hebben doorgemaakt', zei ze. 'Terugkijkend denk ik dat ik het grootste deel van mijn 40'er jaren echt in een staat van ziekte en depressie heb doorgebracht en het was een compleet verlies van autonomie over mijn lichaam.' Ze had een pact gesloten om te stoppen op haar 47e als het niet zou werken. 'We hadden twee miskramen voordat we er eindelijk kwamen bij de zevende ronde.' Haar advies? 'Laten we eerlijk zijn tegen vrouwen over de moeilijkheden die ze kunnen tegenkomen.'

Experts benadrukken dat de gezondheid van baarmoeder en eierstokken van vrouw tot vrouw verschilt - want biologie houdt van uitzonderingen. In het VK is er geen wettelijke maximumleeftijd voor IVF, in tegenstelling tot Griekenland, dat stopt bij 54. Britse toezichthouders vragen privéklinieken om het welzijn van het resulterende kind en het fysieke vermogen van de ontvanger om een zwangerschap veilig te dragen te beoordelen. NHS-richtlijnen bevelen maximaal drie IVF-cycli aan voor vrouwen onder de 40, en één cyclus voor 40-42. Patiënten die donor-eieren gebruiken, financieren dat deel meestal zelf - wat financiële druk toevoegt aan de emotionele achtbaan.

De studie wordt gepresenteerd op de European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE) en gepubliceerd in een medisch tijdschrift. Prof. Borut Kovacic, voorzitter-elect van ESHRE, zegt dat onderzoekers proberen de 'cross-talk' tussen embryo en baarmoederslijmvlies te begrijpen. Deze studie identificeert een leeftijdsdrempel voor verlies van baarmoederfunctie, maar het is waarschijnlijk niet absoluut. 'Het biedt belangrijke informatie voor patiënten en biedt een waardevolle basis voor toekomstig onderzoek gericht op het identificeren van nieuwe biomarkers van baarmoederveroudering', voegde hij eraan toe. Vertaling: We hebben nog geen idee hoe we het moeten oplossen, maar we werken eraan.

Dr. Ippokratis Sarris, voorzitter-elect van de British Fertility Society, beveelt meer onderzoek aan en zegt dat zwangerschappen riskanter kunnen zijn voor oudere vrouwen, wat betekent dat stellen grondige counseling moeten krijgen.