Het voorgestelde voedselprijsplafond in Schotland is door bedrijfsgroepen 'ineffectief' genoemd, die collectief zo hoog hun wenkbrauwen hebben opgetrokken dat ze in een baan om de aarde draaien. Drieëntwintig organisaties hebben een gezamenlijke brief geschreven aan eerste minister John Swinney, waarin ze hem dringend verzoeken het plan voor een wettelijk plafond op sommige voedsel- en drankprijzen te schrappen voordat hij dinsdag zijn regeringsprogramma presenteert.

De ondertekenaars zijn onder meer groepen die de detailhandel, voedsel- en drankproductie, productie en distributiebedrijven in Schotland vertegenwoordigen. In het verkiezingsmanifest van de SNP beloofde de partij grote supermarkten te verplichten de kosten van essentiële producten zoals melk, eieren, kaas en rijst te beperken om de kosten van levensonderhoud te verlichten. Swinney heeft gezegd dat mensen moeite hebben om een basisboodschappenmandje te betalen, en dat hij een 'volksgezondheidsverantwoordelijkheid' heeft om een betaalbaar voedzaam dieet te bieden.

Maar de gezamenlijke brief stelt dat een wettelijk plafond de 'grondoorzaken van verhoogde voedselprijzen' niet zal aanpakken - namelijk stijgende productie-, koel- en distributiekosten. De brief is onder meer ondertekend door het Scottish Retail Consortium (SRC), de Food and Drink Federation Scotland, Scottish Bakers en Dairy UK.

Ewan MacDonald-Russell, adjunct-directeur van de SRC, vertelde BBC's Radio Scotland Breakfast dat de plannen een 'verschrikkelijk slecht idee' zijn. Hij zei: 'Prijsplafonds pakken de voedselprijsinflatie niet aan. Ze zijn geen oplossing, ze zijn een gimmick die effectief klinkt, maar het verplaatst alleen de kosten elders. We kunnen geen enkel voorbeeld vinden waar dit heeft gewerkt.'

MacDonald-Russell wees op Hongarije, waar een prijsplafondbeleid leidde tot lege schappen, binnenlandse producten werden vervangen door 'goedkope import' en spanning tussen retailers en klanten. De SRC waarschuwde ook dat het beleid kleine winkels die niet onder de wetgeving vallen, onconcurrerend zou kunnen maken.

'Schotse consumenten profiteren van de meest betaalbare voedselprijzen in West-Europa', voegde MacDonald-Russell toe. 'We weten dat voedselprijsinflatie een probleem is, maar het beste model om dit aan te pakken is het model dat we nu hebben, en prijsplafonds gaan dat erger maken. Het geeft een valse belofte dat het iets kan helpen. In werkelijkheid is er net zo'n kans dat het de totale kosten van een boodschappenmandje hoger maakt, omdat de kosten van het systeem en het plafond door bedrijven moeten worden geabsorbeerd.'

De voorstellen zouden waarschijnlijk wijzigingen vereisen aan de UK Internal Markets Act van 2020, die na de Brexit is ingevoerd om handelsbelemmeringen en regelgevingsdivergentie tussen Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland te voorkomen nu bevoegdheden terugkeerden van de EU.

De Schotse regering zei dat het helpen van mensen met de kosten van levensonderhoud een 'topprioriteit' is. Een woordvoerder voegde toe: 'Ministers hebben de betrokkenheid met belanghebbenden, waaronder retailers, voedselproducenten en boeren, over voorstellen voor voedselprijscontroles verwelkomd. Binnenkort start een consultatie voor verdere meningen.'