Dr. John Boffa, een huisarts en volksgezondheidsfunctionaris in het Northern Territory, hoorde eind maart dat difterie zich door zijn gemeenschap verspreidde - enkele maanden nadat de uitbraak eigenlijk begon. "Tegen de tijd dat we het doorhadden, was het al een tijdje aan het rommelen," zei Boffa, die ook chief medical officer is van de Central Australian Aboriginal Congress Aboriginal Corporation in Alice Springs. Op dat moment was de gezondheidsdienst van het Northern Territory op de hoogte van 37 gevallen van cutane (huid)difterie - die sinds mei 2025 stilletjes opkwam - en vier gevallen van de ernstigere respiratoire difterie, twee in Darwin en twee in Alice Springs, allemaal gediagnosticeerd in maart.
"Ik hoorde toen snel over alle gevallen die sinds vorig jaar in Darwin waren geweest, en op dat punt was ons geval hier in Alice Springs niet gelinkt aan de uitbraak in Darwin," zei Boffa. "Toen was het duidelijk dat het overal was, want als je niet-gelinkte gevallen hebt, is het overal om ons heen." Congress schoot in actie, maar toen outreach-teams stadskampen bezochten om te vaccineren, ontdekten ze dat de gemeenschap basisinformatie miste over de ernst van difterie, hoe je je kunt laten vaccineren en wanneer je een booster moet halen - wat voor gezondheidswerkers en inheemse mensen elke vijf jaar wordt aanbevolen. Er was ook een aanvankelijke strijd om voldoende vaccinvoorraad te krijgen. In mei werden elke week 15 tot 20 nieuwe gevallen gediagnosticeerd, en het enige laboratorium in het Royal Darwin Hospital deed er tot een week over om resultaten terug te geven.
"We hebben dat vaccinvoorraadprobleem eind vorige week eindelijk opgelost," zei Boffa. "We hadden geen groot probleem met vaccinatieaarzeling, en zodra mensen geïnformeerd waren, lieten ze zich graag vaccineren. We werden eigenlijk belemmerd door personeelstekort. Het is niet alsof je in de kliniek kunt zitten wachten tot iedereen naar je toe komt - dat gebeurt niet in afgelegen gemeenschappen." De uitbraak is nu opgezwollen tot meer dan 230 gevallen, waaronder ten minste 85 in West-Australië, zeven bevestigd op de APY-gebieden in Zuid-Australië en verschillende in Queensland. Tot een derde van de gevallen is in het ziekenhuis opgenomen met respiratoire difterie, en de meeste gevallen zijn bij inheemse volwassenen - een duidelijke herinnering aan aanhoudende overbevolkte huisvesting en slechte leefomstandigheden. De gezondheidsdienst van het Northern Territory meldt 50 ziekenhuisopnames sinds januari, met vier patiënten op de intensive care. Ter context: vóór deze uitbraak zag Australië sinds 1999 zes of minder difterie-ziekenhuisopnames per jaar.
Brenda Garstone, CEO van Yura Yungi Medical Service Aboriginal Corporation in Halls Creek - een gemeenschap van 4.000 inwoners aan de rand van de Grote Zandwoestijn - zegt dat haar kleine gezondheidsdienst al overbelast is. "We hebben een kleine gemeenschap, dus het is onvermijdelijk dat het zich waarschijnlijk nog wat verder zal verspreiden," zei ze. Meer dan een derde van de geregistreerde gevallen betreft kinderen en tieners. Contactonderzoek en onzekerheid over of de Covid-financiering voor een speciale vaccinatie-functionaris zal worden voortgezet, verhogen de druk. "Het was zo lang uitgeroeid, en het is zo vele decennia geleden dat het er was dat mensen niet echt weten waar ze op moeten letten," voegde Garstone toe.
In de Yarrabah-gemeenschap in Queensland staan medische diensten op scherp, met een publiekscampagne om de vaccinatiegraad te verhogen die na Covid licht daalde van meer dan 95%. Dr. Jason King, een Yued Noongar-man en directeur klinische diensten bij Gurriny Yealamucka Health Service, zei: "Onze percentages beginnen weer te stijgen naar waar ze moeten zijn, maar het blijft een behoorlijke zware strijd." In april diende Boffa's samenwerkingsverband van organisaties een aanvraag in bij de federale overheid voor financiering. Toen de steun op 16 mei nog niet was gearriveerd, en het Northern Territory zijn eerste difterie-dood in meer dan een decennium registreerde (een volwassene in een afgelegen gebied, oorzaak in afwachting van bevestiging door de lijkschouwer), vertelde Boffa aan de ABC: "Ik had het gevoel dat alles te lang duurde. Een van de lessen die we hebben geleerd met overdraagbare ziekten is dat je hard moet gaan, vroeg moet gaan. Als je het eenmaal laat..."