De temperaturen op Antarctica stegen deze maand boven de 15°C, waarmee het vorige winterwarmterecord voor de normaal gesproken bevroren regio werd verbrijzeld en de bezorgdheid over de snelheid van de klimaatverandering toenam. De nieuwe winterpiek werd geregistreerd door de Argentijnse Esperanza-basis op het Trinity-schiereiland op 6 juni, te midden van een langdurige hittegolf, waarbij de maximumtemperatuur gedurende drie opeenvolgende weken boven nul lag.

Wetenschappers zeiden dat de 15,4°C het vorige record, dat in 1998 op hetzelfde station werd gevestigd, met 2°C overtrof. "Dit is absoluut krankzinnig," zei Raúl Cordero, een Ecuadoraanse klimaatprofessor aan de Universiteit van Groningen. "Het is ook ongeveer 20°C boven normaal voor deze tijd van het jaar. Dat is een enorme anomalie." Ongewoon sterke warme winden uit het noorden waaiden over een groot deel van het Antarctisch schiereiland. Een Chileens weerstation, Boonen Rivera, registreerde temperaturen van bijna 13°C, aldus Cordero.

Op King George Island, 160 km van Esperanza, zeiden onderzoekers dat het landschap was veranderd van overwegend wit naar bruin, grijs en groen nadat de temperatuur op 6 juni 4,6°C bereikte. "Afgelopen weekend was heel vreemd. De temperaturen waren hier erg hoog, dus alles buiten smolt," zei Luis Muñoz, een Chileense glacioloog. "Normaal ligt er op dit moment 20 cm sneeuw en veel ijs op de grond." Muñoz zei dat hij en een collega, Natalia Mestre, vorige week woensdag de 500 meter hoge top van de nabijgelegen Collins-gletsjer beklommen en verrast waren om regen te vinden die het ijs deed smelten. "Er was een directe impact op de gletsjer, die nu sneeuw zou moeten krijgen. Het zou op dit moment van het jaar geen ablatie mogen ondergaan. Dit is duidelijk niet goed voor de gletsjer."

De Antarctische regio staat onder toenemende menselijke druk, direct in de vorm van grondstoffenexploratie en toerisme en indirect door de verbranding van fossiele brandstoffen, die de planeet opwarmt. Wetenschappers waarschuwen dat sommige van de grootste gletsjers in de regio, zoals Thwaites en Pine Island, een kantelpunt naderen of mogelijk al zijn gepasseerd dat de zeespiegel wereldwijd met vier meter zou kunnen doen stijgen. Ook is gebleken dat het smelten van Antarctisch ijs de wereldwijde oceaanstroming vertraagt.

Cordero zei dat een enkele winter met hittegolven, hoe bijzonder ook, op zichzelf geen groot verschil zou maken voor de zeespiegel, maar dat het wijst op alarmerendere langetermijntrends. "Deze hittegolf vond plaats door extreem sterke westenwinden," zei hij. "Dit gebeurt sinds de jaren 1980 steeds vaker, en dat staat bekend als gerelateerd aan klimaatverandering."