Były olimpijczyk z Team GB, Freddie Woodward, był nastolatkiem, gdy zdał sobie sprawę, że ma problem z pornografią. "Za każdym razem, gdy siadałem do nauki, jedyne, na co miałem ochotę, to otwierać te strony" - wyznał. W wieku 12 lat regularnie odwiedzał strony, które nazywa "hardcore'owymi". W miarę rozwoju kariery - która obejmowała reprezentowanie kraju na igrzyskach olimpijskich - oglądał treści dla dorosłych kilka razy dziennie.
Teraz, mając 30 lat, olimpijczyk opowiedział BBC, jak w końcu ograniczył swój nawyk, zmieniając sposób myślenia. "Nie możesz być osobą, która próbuje rzucić pornografię. Musisz być kimś, kto nie ogląda pornografii, a to wymaga dużo pracy" - powiedział. Jak więc rozpoznać, kiedy nawyk pornograficzny staje się niezdrowy, i jak sobie z nim poradzić?
Chociaż "uzależnienie od pornografii" stało się powszechnym zwrotem, nie jest to oficjalnie uznane zaburzenie samo w sobie. "Wiemy, że wiele osób ma problem z pornografią" - wyjaśnia psychoterapeuta ds. związków i seksu, Silva Neves, który mówi, że problem ten staje się coraz bardziej powszechny wśród pacjentów jego prywatnej praktyki. Ale eksperci są podzieleni co do tego, czy jest to prawdziwe "uzależnienie" - jak na przykład w przypadku narkotyków - i jak najlepiej sobie z nim radzić.
Badacz Campbell Ince z australijskiego Uniwersytetu Monash twierdzi, że zdecydowana większość klinicystów zgadza się obecnie, że ludzie mogą cierpieć na "problematyczne korzystanie z pornografii", ale wciąż wiele pozostaje do ustalenia w kwestii przyczyn i leczenia. Oznacza to, że nie ma ostatecznej listy objawów ani metod leczenia dostępnych dla tych, którzy obawiają się, że mogą być uzależnieni. Niektórzy klinicyści podchodzą do tego jak do kompulsywnego zaburzenia zachowań seksualnych, stanu uznawanego przez Światową Organizację Zdrowia. Jest to zachowanie seksualne, które "wydaje się wymykać spod kontroli, powoduje znaczny stres i mimo wielokrotnych prób kontrolowania go, nie można go opanować" - wyjaśnia psychoterapeutka dr Paula Hall, pracująca prywatnie w Laurel Centre, ośrodku leczenia uzależnień seksualnych i pornograficznych, a także prowadząca organizację non-profit. NHS twierdzi, że możliwe jest uzależnienie się od "prawie wszystkiego", w tym od seksu.
Jakie są więc oznaki niezdrowego nawyku pornograficznego? Neves mówi, że "nie chodzi o częstotliwość czy czas trwania, ale o szkody wyrządzone w twoim życiu". Może to być spóźnianie się do pracy, bo całą noc oglądałeś pornografię, przedkładanie jej nad zobowiązania wobec bliskich, czy oglądanie jej w biurze - dodaje. Inne kluczowe pytania, które należy sobie zadać, to czy faktycznie możesz ograniczyć lub zmienić swój nawyk, gdy spróbujesz, oraz czy kontynuujesz oglądanie, mimo że czerpiesz z tego coraz mniej przyjemności - dodaje Ince, którego badania koncentrują się na problematycznym korzystaniu z pornografii.
Dla Craiga, który opisuje siebie jako osobę w trakcie zdrowienia z uzależnienia, to właśnie utrata kontroli była punktem zwrotnym podczas pandemii Covid-19, gdy był po trzydziestce. "Myślę, że nie stało się to dla mnie wielkim problemem aż do lockdownu, gdzie ta dodatkowa presja, dodatkowa izolacja, tylko spotęgowały problem. Nie wiedziałem, jak sprawić, by przestało mnie trzymać" - wspomina.
Ince ostrzega, że wiele osób może odczuwać niepokój związany z korzystaniem z pornografii z powodów społecznych, moralnych lub religijnych - ale to niekoniecznie oznacza, że twój nawyk wymknął się spod kontroli. "Ktoś może oglądać pornografię przez pięć minut, trzy razy w tygodniu - i z powodu dużego wstydu myśli: 'jestem uzależniony'" - zgadza się Neves. "Ale może być ktoś, kto ogląda ją codziennie i uważa, że to w porządku". Hall podobnie zachęca klientów, aby "odeszli od myślenia 'albo jestem uzależniony, albo nie'", i skupili się na tym, jak bardzo wpływa to na takie rzeczy jak nauka i związki.
Prezenter telewizyjny Ore Oduba w zeszłym roku publicznie mówił o swoim 30-letnim uzależnieniu od pornografii, które zaczęło się w wieku dziewięciu lat - mówiąc, że "niszczyło moje życie od środka". "To była rzecz, do której biegłem od bardzo wczesnego wieku w odpowiedzi na wiele traum" - powiedział w zeszłym roku w podcaście We Need to Talk, zanim ograniczył ten nawyk.
Nie jest jasne, co może powodować takie