Jeśli chcesz naprawdę dobrze opanować francuski, arabski czy węgierski, nie zaczynaj od wkuwania słownictwa i gramatyki, skup się na tym, jak one brzmią – sugerują badania.

Nowe badanie nad tym, jak ludzie uczą się języków nowożytnych, wykazało, że mózgi najzdolniejszych lingwistów odbierają obce terminy jako losowy szum, a nie słowa. Co jest albo głęboko inspirujące, albo lekko obraźliwe – w zależności od tego, ile lat spędziłeś na odmianie czasowników.

Zazwyczaj, gdy ludzie uczą się języka, starają się go zrozumieć poprzez dźwięki swojej ojczystej mowy. Im bardziej dźwięki i wymowa obcego języka różnią się od języka ojczystego, tym trudniej będzie się go prawdopodobnie nauczyć.

Jednak najlepsi lingwiści opanowują nawet najtrudniejszą wymowę znacznie łatwiej. Aby dowiedzieć się dlaczego, naukowcy z UCL i Uniwersytetu Tohoku w Japonii porównali precyzję słuchową 67 japońskich uczniów uczących się angielskiego, mierząc ich zdolność do wykrywania niewielkich zmian w wysokości, długości i tonie w dźwiękach innych niż mowa. Za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) zmierzyli aktywność mózgu uczestników, gdy próbowali odróżnić angielskie samogłoski, które nie występują w języku japońskim.

Odkryli, że ci z wyższą precyzją słuchową opanowali wymowę nowych języków szybciej i dokładniej niż inni uczący się, a przy przetwarzaniu dźwięków obcego języka w mniejszym stopniu polegali na lewym układzie sensomotorycznym mózgu (zaangażowanym w przetwarzanie języka). Zamiast tego ich wzorce aktywności mózgu były podobne do tych, które występują, gdy mózg przetwarza dźwięki inne niż mowa.

Przy mniejszej interferencji ze strony istniejących wzorców języka ojczystego, tym uczącym się łatwiej było dokładnie przetwarzać nowe dźwięki.

Natomiast ci z niższą precyzją słuchową bardziej polegali na lewej sieci sensomotorycznej mózgu, słuchając dźwięków obcego języka. Używali wzorców wymowy swojego języka ojczystego podczas przetwarzania nieznanych dźwięków. Innymi słowy, słyszeli „bonjour”, a ich mózg po cichu zaklasyfikował to jako „nie mój problem”.

Najnowsze odkrycia podważają stereotypy, że Brytyjczycy są mniej zdolni do języków. Prof. Kazuya Saito-van Poeteren, główny autor i profesor edukacji drugiego języka w UCL Institute of Education, powiedział: „Nie sądzę, aby Brytyjczycy byli biologicznie słabi w językach. Problemem jest raczej to, że wielu ludzi otrzymuje zbyt mało znaczącego kontaktu z językiem, w połączeniu z metodami nauczania, które niekoniecznie trenują umiejętności słuchowe potrzebne do wykorzystania tego ograniczonego kontaktu.

Jeśli słyszysz i używasz języka tylko przez kilka godzin tygodniowo, dobry słuch może mieć znacznie większe znaczenie. Uczący się z wysoką precyzją słuchową mogą bardzo efektywnie wykorzystać stosunkowo skąpe bodźce, podczas gdy inni mogą potrzebować znacznie więcej ekspozycji, zanim nieznane dźwięki zaczną się utrwalać” – powiedział.

Dodał, że odkrycia sugerują również, iż szkoły powinny skupić się na dźwiękach znacznie bardziej niż tylko na gramatyce i słownictwie podczas nauczania języków nowożytnych.

„Edukacja językowa powinna wyjść poza podejście oparte na 'większej ilości ćwiczeń' i zmierzać ku takiemu, które rozwija słuch uczącego się do nauki języków zgodnie z jego cechami słuchowymi” – powiedział. Zdanie, które przyniesie radość każdemu uczniowi, któremu kiedykolwiek powiedziano, żeby po prostu bardziej się starał.

Odnosząc się do odkryć, prof. Padraic Monaghan, profesor kognitywistyki na Uniwersytecie Lancaster, powiedział: „Tradycyjna nauka języków opiera się na ustrukturyzowanej praktyce, ale nasze mózgi są naturalnie dostrojone do przyswajania języków poprzez ekspozycję. To badanie potwierdza, jak istotne dla nauki jest słuchanie, choć uczący się różnią się wrażliwością na dźwięki, przynajmniej na wczesnych etapach słyszenia nowych dźwięków językowych”.