Kiedy Henrik Jensen przypadkowo złowi rekina grenlandzkiego, nie zawraca sobie głowy wypuszczaniem go. "Zanoszę go moim psom" – mówi swobodnie 27-latek z zachodniego wybrzeża Grenlandii. "Nie wypuszczam go z powrotem, bo [rekiny] mnie zaczepiają i przecinają mi żyłki." Psy, przypuszczalnie, są zachwycone.

Jensen łowi halibuty w Ilulissat, trzecim co do wielkości mieście Grenlandii, od dekady, pracując godzinę na północ od głównego łowiska pełnego gór lodowych, które utrzymuje prawie 400 rybaków. Tam halibuty są większe i liczniejsze – ale rekiny grenlandzkie też. "W tym roku straciłem łącznie około 6000 haczyków" – mówi Jensen. "Czasami tracimy 30 000 koron duńskich [3440 funtów] dziennie."

Rekin grenlandzki to jeden z najmniej poznanych gatunków na planecie. Jest najwolniejszym rekinem świata i drugim co do wielkości gatunkiem mięsożernym po żarłaczu białym, według Shark Trust. Osiągając około sześciu do siedmiu metrów długości, mogą żyć ponad 400 lat. Przez długi czas uważano, że są całkowicie ślepe, choć naukowcy niedawno odkryli, że może to nie być prawda – co jest albo dobrą wiadomością dla rekinów, albo złą dla wszystkich innych, w zależności od tego, czym się zajmujesz.

Rekiny zamieszkują rozległy obszar głębokich i zimnych wód północnego i zachodniego Atlantyku, ale ich próby żywienia się głównym połowem północnych łowisk – halibutem grenlandzkim i dorszem atlantyckim – często kończą się zaplątaniem w sprzęt i przyłowem. To pełne urazy współistnienie jest dokumentowane od czasu, gdy w latach 60. XX wieku zaprzestano ukierunkowanych połowów tych rekinów dla oleju z wątroby, ale eskalowało na początku tego roku, gdy gmina Avannaata, której siedzibą administracyjną jest Ilulissat, zatwierdziła kontrowersyjny plan odstrzału 1000 rekinów, oferując 300 koron za każde serce rekina grenlandzkiego.

Lars Erik Gabrielsen, burmistrz gminy, mówi: "Musimy chronić dochody rybaków i połowy, abyśmy mogli dalej jeść pokarmy, na których polegaliśmy od pokoleń." Dla wielu łowiących przy brzegu, pracujących w małych zespołach na dinghy, doprowadziło to do kulminacji długotrwałego problemu. Timotheus Petersen, przewodniczący stowarzyszenia rybackiego w Kullorsuaq, mówi: "Nasze takle są drogie – jedna kosztuje 1599 koron. Kiedy rekiny przecinają nam żyłki, nie możemy dokończyć połowów. Musimy wydać więcej pieniędzy i kupić nowy sprzęt."

Plan został ostatecznie porzucony po tym, jak rząd zakwestionował jego legalność, ale perspektywa przyszłego odstrzału pozostaje. W swojej decyzji o zatwierdzeniu odstrzału rada Avannaata cytowała podobny program z wczesnych lat 2000. w byłej gminie Aasiaat, gdzie oferowano nagrodę 200 koron. Według raportu Duńskiego Uniwersytetu Technicznego z 2007 roku, inny program w latach 1986–2001 w byłej gminie Uummannaq przyniósł 19 697 serc. To dużo serc i dużo rekinów, które nie zastąpią się w najbliższym czasie.

Ale grupa ochrony morza Oceans North Kalaallit Nunaat (ONKN) argumentuje, że odstrzały nie rozwiązują problemu, podkreślając migracyjny charakter gatunku, który może przepłynąć do 1200 mil (2000 km) rocznie. "Rekiny usunięte w północno-zachodniej Grenlandii zostałyby szybko zastąpione przez osobniki przybywające z innych regionów" – ostrzega ONKN. Wielu rybaków również nie uważa 300 koron za warte wysiłku wciągania rekina na pokład. "Trudno je złowić" – mówi Jensen. "Potrzebujesz większych haczyków i łańcuchów do żyłek, więc nie sądzę, żeby ktokolwiek chciał próbować."

Ale debata wokół możliwego odstrzału alarmuje obrońców przyrody. "Jeśli ktoś mówi: 'Zamierzam odstrzelić kilka tysięcy rekinów grenlandzkich', to w mojej opinii katastrofa" – mówi prof. Nick Dulvy, specjalista ds. ochrony morza na Simon Fraser University w Kolumbii Brytyjskiej. Uważa się, że rekin grenlandzki osiąga dojrzałość płciową w wieku 150 lat, co oznacza, że gatunek zastępuje się niezwykle wolno i nie odbuduje się szybko po odstrzale. Wciąż dochodzi do siebie po ukierunkowanych połowach przez cały XIX wiek.