W oszałamiającej sensacji, która sprawi, że bywalcy siłowni zaczną kwestionować swoje treningi cardio, naukowcy z Uniwersytetu Rockefellera odkryli, że zaledwie trzy minuty sprintu wyzwalają reakcję molekularną, której 90 minut umiarkowanych ćwiczeń nie może dorównać. Badanie, które porównywało różne intensywności ćwiczeń, ujawniło, że sześć 30-sekundowych sprintów na maksa zmieniło prawie jedną czwartą białek zmierzonych we krwi bezpośrednio po wysiłku. Tymczasem 90 minut ciągłej umiarkowanej jazdy na rowerze zmieniło mniej niż jedną czwartą jednego procenta. Umiarkowany bieg na bieżni wypadł lepiej, ale wciąż daleko mu było do wpływu sesji sprintów.

Trening sprintów nie poprzestał na białkach – wprawił w nadbieg ponad 200 metabolitów, szybko podnosząc poziom białek zaangażowanych we wzrost naczyń krwionośnych, przebudowę tkanek i sygnalizację hormonalną. Niektóre z tych białek pojawiły się w procesie zwanym uwalnianiem ektodomen, gdzie fragmenty białek na powierzchni komórek są odcinane i uwalniane do krwiobiegu, zamiast być świeżo syntetyzowane. To tak, jakby twoje komórki zrzucały skórę, mówiąc: 'Hej, sprintujemy tutaj!'

Na domiar złego, naukowcy wystawili ludzkie komórki tłuszczowe na działanie krwi pobranej po sprincie i zaobserwowali powszechne zmiany w aktywności genów – w tym zmiany w przetwarzaniu paliw, odpowiedzi hormonalnej i wykrywaniu składników odżywczych. Z drugiej strony, umiarkowane ćwiczenia wywołały znacznie bardziej stonowaną natychmiastową reakcję. Wzrost kwasów tłuszczowych i białek pochodzących z wątroby pojawił się dopiero trzy godziny po treningu, a komórki tłuszczowe wystawione na tę krew wykazały tylko niewielkie zmiany.

Badanie nie poprzestało na molekularnych fajerwerkach. Zespół porównał białka reagujące na ćwiczenia z danymi zdrowotnymi ponad 53 000 uczestników UK Biobank, odkrywając, że wiele z nich było powiązanych z niższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych. Co istotne, spośród 33 białek związanych z niższym ryzykiem, 32 zostały zmienione przez sprint, podczas gdy tylko trzy zostały dotknięte przez umiarkowane ćwiczenia. Ponad jedna czwarta tych białek była również powiązana z wolniejszym starzeniem biologicznym. Tak więc sprint może być właśnie fontanną młodości, a przynajmniej jej cieknącym kranem.

'To, co jest ekscytujące, to fakt, że zaledwie kilka minut intensywnych ćwiczeń może wywołać znaczącą odpowiedź molekularną' – mówi Cohen, starszy autor. 'I wciąż widzimy to po ośmiu tygodniach treningu, co mówi nam, że ta odpowiedź nie jest po prostu produktem ciała starającego się nadążyć za nieznanym stresem. Możliwe, że obserwowane przez nas reakcje są nieodłączną cechą intensywnych ćwiczeń.'

Luke Olsen, doktorant, który przeprowadził badania, dodaje: 'Powszechnie wiadomo, że różne intensywności ćwiczeń stymulują różne adaptacje całego ciała. Jednak mechanizmy molekularne łączące te adaptacje zależne od intensywności pozostawały w dużej mierze nieuchwytne. Nasza praca sugeruje, że ekserkiny – białka i metabolity uwalniane do krwiobiegu po wysiłku – są bardzo wrażliwe na intensywność ćwiczeń i mogą być kluczowymi mediatorami prozdrowotnych efektów krótkich serii intensywnych ćwiczeń.'

Więc następnym razem, gdy ktoś powie ci, żebyś wybrał się na spokojną 90-minutową przejażdżkę rowerową, możesz z zadowoleniem przypomnieć mu, że kilka sprintów na maksa może zrobić więcej dla twojego profilu molekularnego. Tylko nie zapomnij się rozgrzać.