Visumweigeringen hebben de vooruitgang op het gebied van moeder- en babygezondheid bedreigd nadat experts uit worstelende landen werden geweerd van besprekingen, aldus wereldwijde vroedvrouwenleiders. Politici, donoren en VN-agentschappen kwamen deze week bijeen op het congres van de International Confederation of Midwives (ICM) in Lissabon, Portugal, een belangrijke conferentie om de miljoenen vermijdbare moeder- en babysterftes per jaar te bespreken. Maar last-minute visumweigeringen betekenden dat vooraanstaande vroedvrouwen uit Afrika en Azië – waar de meeste levens verloren gaan – werden uitgesloten.

Er werden dringende beroepen aangetekend voor afgevaardigden uit landen als Nigeria, Ghana, Rwanda, Burundi, Oeganda, Tunesië, Ethiopië, Sierra Leone, Bangladesh, India en Indonesië. ICM-adviseur Kate Stringer zei: “Deze vroedvrouwen zijn leiders die werken in landen die de hoogste sterftelast dragen. Elke twee minuten sterft een moeder door zwangerschap of bevalling. Hoe gaan we ingrijpen als de onderzoekers en professoren die de kern vormen worden geweerd? Dit tart elke logica. Het is een kwestie van leven en dood, in stand gehouden door koloniale vooringenomenheid.”

In Oeganda runt vroedvrouw Harriet Akello een levensreddend initiatief dat de aandacht heeft getrokken van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Ze zou in Lissabon spreken over hoe gefragmenteerde, hoogrisico verloskundige systemen kunnen worden omgebogen naar een “vroedvrouwenmodel van zorg” – waarbij een moeder veilig wordt gehouden door een klein team van bekwame vroedvrouwen. Met haar werk bij de NGO Mother Health International helpt Akello overbelaste openbare verloskundige centra om te voldoen aan WHO-normen, opererend in een afgelegen post-conflictregio nabij de grens met Zuid-Soedan, 95 km van een verwijzingsziekenhuis. Akello zei: “De beleidsmakers van de wereld zijn in Lissabon, en hier zit ik in Oeganda, te proberen aan een ambassade uit te leggen waarom ik het recht zou moeten hebben om te reizen. Ik ben gekwetst en beledigd. De WHO zegt dat we ‘vroedvrouwenmodellen van zorg’ nodig hebben. Ik heb een zeldzaam voorbeeld hiervan, maar ik word het zwijgen opgelegd.” Onlangs nog naar Zweden gereisd voor werk, voegde ze eraan toe: “Ik was het afgelopen jaar in een Schengenland. Ik ben niet overgebleven – ik heb te veel te doen voor moeders in Oeganda.”

Twee Bengaalse leiders van een vroedvrouwenbond kregen een visum geweigerd, terwijl een mannelijke regeringsfunctionaris naar Lissabon vloog om 25.000 extra vroedvrouwen voor het land te beloven. Evenzo uitte Dr. Arthur Munkana uit de Democratische Republiek Congo zijn frustratie over vier vroedvrouwen die moesten achterblijven. “Ons land wordt geteisterd door moedersterfte. Goede vroedvrouwen zijn een belangrijke oplossing – maar alleen ik kreeg een visum.” Stringer noemde dit “genderongelijkheid in alle naaktheid”.

Alison Perry, onderzoeker aan het Imperial College London, zei dat een Oegandese vroedvrouw met wie ze samenwerkt ook werd uitgesloten. “Dit is regelrechte discriminatie van gelijke deelname aan internationale conferenties,” zei ze. Het Portugese Ministerie van Buitenlandse Zaken zei dat visumbeoordelingen “rigoureus, objectief en feitelijk” plaatsvonden in overeenstemming met de Schengenregels.

Wereldwijd sterven jaarlijks ongeveer 260.000 vrouwen in het kraambed, worden 1,9 miljoen baby’s doodgeboren en zijn er 2,3 miljoen pasgeboren sterfgevallen. Ongeveer 70% van de moeders sterft in Sub-Sahara Afrika, met de rest grotendeels in Azië. De WHO heeft regeringen – waaronder het VK – opgeroepen om “vroedvrouwenmodellen” tot een kerndienst te maken. De wereld heeft een miljoen vroedvrouwen tekort voor veilige personeelsbezetting, volgens de ICM. Deze week behandelde de ICM ook bloedingen tijdens de bevalling, die 27 miljoen vrouwen per jaar treffen, 43.000 doden veroorzaken en landen meer dan £7 miljard kosten. Nieuwe gegevens gepubliceerd in The Lancet vonden zes kritische factoren voor overleving, waaronder nauwkeurige, tijdige diagnose en toegang tot bloedtransfusies.