Op 30 september is de staat Tennessee van plan om Christa Pike ter dood te brengen, waarmee ze de derde persoon is die dit jaar naar de dodencel in de Volunteer State wordt gestuurd - waarvan één zo gruwelijk mislukt is dat het moest worden stopgezet. Als alles volgens plan verloopt, voegt ze zich bij 17 anderen die daar sinds 1960 zijn geëxecuteerd, van wie geen enkele vrouw was. In feite zijn in de hele Amerikaanse geschiedenis slechts 578 vrouwen geëxecuteerd, iets meer dan 3% van het nationale totaal. De laatste was Amber McLaughlin, gedood in Missouri in 2024.

Op het eerste gezicht is het lot van Pike ongewoon. Maar als je beter kijkt, is het een schoolvoorbeeld van het kapotte doodstrafssysteem van Amerika. Net als velen in de dodencel had Pike een onuitsprekelijk moeilijke jeugd: verkracht, misbruikt, in de steek gelaten en verwaarloosd door haar ouders. Het is dus nauwelijks verrassend dat ze haar toevlucht nam tot geweld en een moord pleegde met twee anderen toen ze nog een tiener was. Zoals psychologe Bethany Brand uitlegt: "Op 18-jarige leeftijd maakte haar onvolwassen, getraumatiseerde brein haar uitzonderlijk kwetsbaar voor impulsen en extreem slechte beslissingen ... Onbehandeld en onbehandeld, was ze niet in staat om de 'remmen' te zetten op haar bipolaire en door trauma veroorzaakte emoties."

Tijdens het proces slaagde haar advocaat er niet in om direct beschikbaar verzachtend bewijs te presenteren of nieuwe omstandigheden aan het licht te brengen. Zoals professor Deborah Denno opmerkt, koos de raadsman ervoor om geen sociaal-historisch bewijs te presenteren, met het argument dat het materiaal 'tweesnijdende informatie' bevatte die haar had kunnen helpen of schaden. Nu, terwijl ze wacht op haar executie, heeft ze legitieme angsten dat, gezien haar medische en emotionele problemen, de dodelijke injectie van de staat een martelende, wrede dood zal zijn. Rechtbanken hebben tot nu toe de andere kant op gekeken.

Als ze doorgaan, zal Pike toetreden tot de exclusieve club van vrouwelijke executieslachtoffers in Amerika - exclusief omdat, hoewel vrouwen ongeveer een op de acht moorden plegen, hun misdaden meestal onder de drempel van 'ergste van de ergste' vallen in de ogen van aanklagers. Zoals professor Elizabeth Rappaport betoogt: "Twee derde van de vrouwen die doden, doden familieleden en geliefden ... [en] [d]eze misdaden leiden bijna nooit tot doodstraffen, ongeacht het geslacht van de dader."

Pike was echter niet een van hen. Haar slachtoffer werd gruwelijk vermoord - aanklagers beweren dat Pike haar 'martelde en doodde' omdat ze dacht dat het slachtoffer haar vriendje probeerde te stelen. De wreedheid doet denken aan de misdaad van Karla Faye Tucker in Texas in 1983, waar zij en een mededader slachtoffers met een pikhouweel doodden. Tucker werd een beroemdheid na een oprechte religieuze bekering in de dodencel, wat nationale aandacht trok van televangelisten zoals Pat Robertson, die bij gouverneur George W. Bush pleitte om haar straf om te zetten. Bush weigerde, en Tucker werd in 1998 geëxecuteerd, de eerste vrouw in Texas sinds 1863.

Spoel door naar januari 2021, toen de federale regering onder Donald Trump Lisa Montgomery executeerde. Haar misdaad was ook gruwelijk: in 2004 stak ze de staatsgrens over, zogenaamd om een puppy te kopen van Bobbie Jo Stinnett, een 23-jarige zwangere hondenfokster. In plaats daarvan wurgde ze haar, sneed de foetus uit haar baarmoeder en probeerde de baby als haar eigen door te geven. Net als Pike had Montgomery 'hersenbeschadiging en ernstige psychische aandoeningen, verergerd door een leven van misbruik, waaronder sekshandel in kinderen, groepsverkrachting en fysiek misbruik, grotendeels door familieleden.' Ze was de vierde vrouw ooit die door de federale overheid werd geëxecuteerd, die sinds 1865 geen vrouw meer ter dood had gebracht, toen het Mary Surratt ophing voor haar rol in de moord op Lincoln. Volgens het National Museum of Women's History konden 'de meeste mensen, inclusief de militaire rechters die het schuldigvonnis uitspraken, niet geloven dat de Amerikaanse regering een vrouw zou executeren.'

Er is een vleugje van dat sentiment in de berichtgeving over de zaak van Pike. Zelfs terwijl de samenleving streeft naar gendergelijkheid, voelt iets aan het executeren van een vrouw ongemakkelijk. Maar wat ons echt zou moeten verontrusten is niet haar geslacht - het is het executeren van iemand wiens misdaad evenzeer het falen van de samenleving was als haar criminele opzet. Voor zowel vrouwen als mannen biedt de doodstraf geen soelaas.