Theo Baker studeert dit voorjaar af aan Stanford met iets wat de meeste senioren niet hebben: een boekdeal, een George Polk Award voor zijn onderzoeksjournalistiek als studentjournalist, en een plek op de eerste rij bij een van de meest geromantiseerde instellingen ter wereld.

Zijn aanstaande 'How to Rule the World: An Education in Power at Stanford University' werd vrijdag uitgezonderd in The Atlantic, en op basis daarvan alleen al kunnen we niet wachten op de rest. De enige vraag die het stellen waard is, is dezelfde die Baker misschien te dichtbij staat om te beantwoorden: Kan zo'n boek eigenlijk iets veranderen? Of zorgt de schijnwerper, zoals altijd lijkt te gebeuren, ervoor dat meer studenten naar die plek racen?

De parallel die steeds in me opkomt is 'The Social Network'. Aaron Sorkin schreef een film die in veel opzichten een aanklacht was tegen de specifieke sociopathie die Silicon Valley vaak beloont. Wat het blijkbaar deed, was een generatie jongeren het gevoel geven dat ze Mark Zuckerberg wilden zijn. De waarschuwende fabel werd een wervingsvideo. Het verhaal van de man die - in de film tenminste - zijn beste vriend overrompelde op weg naar miljarden, ontmoedigde ambitie niet; het maakte het nog glamoureuzer.

Te oordelen naar het fragment is Bakers portret van Stanford veel gedetailleerder. Hij praat met honderden mensen om het 'Stanford binnen Stanford' breed te beschrijven. 'Je gaat er als eerstejaars bij horen of niet', vertelt een student aan Baker. Het is een wereld op uitnodiging waar durfkapitalisten 18-jarigen het hof maken, waar 'pre-idee financiering' ter waarde van honderdduizenden dollars aan studenten wordt gegeven voordat ze een origineel concept hebben, en waar de grens tussen mentorschap en roofzuchtigheid bijna niet te onderscheiden is. (De schaamte om tieneroprichters achterna te zitten, als die ooit bestond, is verdwenen; ze niet achterna zitten is voor de meeste VC's geen optie meer.) Steve Blank, die de legendarische startupcursus van de school doceert, vertelt Baker dat 'Stanford een incubator met slaapzalen is', wat niet als compliment bedoeld is.

Wat nieuw is, is niet dat deze druk bestaat, maar dat die volledig is geïnternaliseerd. Er was een tijd, misschien 10, misschien 15 jaar geleden, dat Stanford-studenten het gewicht van de verwachtingen van Silicon Valley van buitenaf op zich voelden drukken. Nu komen velen van hen al op de campus met de verwachting, als vanzelfsprekend, om een startup te lanceren, geld op te halen, rijk te worden.

We denken aan een vriend - noem hem D - die een paar jaar geleden halverwege zijn eerste twee jaar stopte met Stanford om een startup te lanceren. Hij was amper voorbij zijn tienerjaren. De woorden 'Ik denk erover om een sabbatical te nemen' waren nog maar net uit zijn mond ontsnapt of de universiteit gaf hem, naar eigen zeggen, haar opgewekte zegen om zich volledig op de startup te storten. Stanford vecht dit niet meer aan, als het dat ooit deed. Vertrekken zoals het zijne zijn een verwachte uitkomst.

D is nu begin twintig. Zijn bedrijf heeft een bedrag opgehaald dat in elke normale context als verbazingwekkend zou worden beschouwd. Hij weet vrijwel zeker meer over cap tables, venture-dynamiek en product-markt fit dan de meeste mensen in een decennium van conventionele carrières leren. Volgens elke maatstaf die de Valley gebruikt, is hij een succesverhaal. Maar hij ziet zijn familie ook niet (geen tijd), heeft nauwelijks gedatet (geen tijd), en het bedrijf, dat blijft groeien, lijkt niet geneigd om hem binnenkort die balans te geven. Hij is al, in zekere zin, achterop geraakt in zijn eigen leven.

Dit is het deel waar Bakers fragment op zinspeelt zonder het volledig te raken, misschien omdat hij er zelf nog middenin zit. De kosten van dit systeem worden niet alleen verdeeld in de vorm van fraude - hoewel Baker daar direct over is en het beschrijft als wijdverbreid en grotendeels zonder gevolgen. De kosten zijn ook persoonlijker: de relaties die niet zijn gevormd, de gewone mijlpalen van de vroege volwassenheid die worden ingeruild voor een miljardenvisie die statistisch gezien vrijwel zeker niet zal uitkomen. Blank vertelt Baker: '100% van de ondernemers denken dat ze visionairs zijn. De data zeggen dat 99% dat niet zijn.'

Wat gebeurt er met