De recente IPO-aanvraag en Starship-testvlucht van SpaceX hebben twee datapunten opgeleverd die een veel nuchterder beeld schetsen dan de gebruikelijke Elon Musk-hype - een beeld dat zowel de ware gelovigen als de sceptici kan teleurstellen.
Verborgen achter het gebruikelijke gebabbel over AI-winsten en maanbasissen ligt een ontnuchterende realiteit: een verbruikbare Starship kan SpaceX in bedrijf houden, maar het zal niet de kostenverlagingen - of de grensverleggende bedrijfsmodellen - opleveren waar Musk op inzet.
SpaceX is vele bedrijven, maar slechts één verdient op dit moment echt geld. Starlink, het satellietinternetnetwerk, is de ster van de beursgang van het bedrijf en genereerde vorig jaar $11,4 miljard aan inkomsten - het grootste deel van de winst van het bedrijf. Maar onder die glanzende bovenste lijn schuilt de investeringscarrousel die eerdere ondernemers afschrikte. SpaceX moet elk jaar ongeveer een vijfde van zijn satellieten vervangen om het huidige serviceniveau te handhaven. Het heeft sinds begin 2023 meer geïnvesteerd in Starlink ($11,4 miljard) dan in de bouw van Starship en de bijbehorende lanceerinfrastructuur ($8,4 miljard).
SpaceX's S-1-aanvraag bij de SEC voorspelt dat de kosten zullen blijven stijgen, maar verwacht dat technologische verbeteringen ze als percentage van de omzet zullen verlagen. Musk heeft gezegd dat Starship de sleutel is tot het beheersen van de kosten van Starlink, en waarschuwde zelfs dat SpaceX failliet zou kunnen gaan zonder het vermogen van het voertuig om die satellieten goedkoop te vervangen. Het was dan ook opmerkelijk dat de S-1 voor het eerst toegaf dat volledige herbruikbaarheid van Starship niet nodig is om de volgende generatie Starlink-satellieten te lanceren. Maar zonder dat gaan de kosten omhoog, waardoor de business minder aantrekkelijk wordt.
"Als deze herbruikbaarheid niet wordt bereikt, dan zijn de lanceerkosten van Starship misschien niet veel lager dan die van Falcon 9, zelfs als de volledige capaciteit van 100 ton wordt gerealiseerd," schreef satellietmarktanalist Tim Farrar in een notitie aan klanten. "De kosten per lancering kunnen oplopen tot $100 miljoen (d.w.z. $1000 per kg), terwijl het tempo beperkt blijft door de snelheid waarmee tweede trappen kunnen worden geproduceerd en eerste trappen kunnen worden opgeknapt."
De testvlucht van de derde versie van Starship vorige week bevestigde die zorgen. De eerste vlucht had problemen met een cruciale herbruikbaarheidsfunctie - het opnieuw ontsteken van de Raptor-motoren op zowel de booster als Starship voor een gecontroleerde terugkeer naar de aarde. Starship zette echter wel een set dummy-satellieten en twee testvoertuigen in de ruimte af.
Dat helpt verklaren waarom SpaceX voorspelt dat het later dit jaar zal beginnen met het lanceren van een nieuwe generatie hogere-doorvoer Starlink-satellieten, 60 tegelijk - een twintigvoudige toename in capaciteit ten opzichte van een enkele Falcon 9-lancering. Op het eerste gezicht klassiek Musk-tijdsoptimisme; in werkelijkheid kan het betekenen dat de eerste lanceringen de Starship zullen verbruiken. Als dat zo is, kan SpaceX niet rekenen op zoveel gratis satellietcash als verwacht, en blijven de plannen voor ruimte-datacenters sciencefiction totdat de raket herbruikbaar is.
Ondertussen laat de S-1 zien dat de groei van Starlink afneemt. SpaceX's berekening van de totale adresseerbare markt gaat ervan uit dat het elke vaste breedbandabonnee of mobiele telefoon ter wereld kan bedienen - onwaarschijnlijk, aangezien Starlink niet concurreert op prijs met terrestrische glasvezel. Het document suggereert dat SpaceX direct-naar-apparaat ziet als een aanvulling, niet als vervanging, voor terrestrische mobiele providers.
Starlink heeft iets meer dan 10 miljoen abonnees - meer dan enig ander satellietnetwerk - maar Farrar merkt op dat de gebruikersgroei in het eerste kwartaal van 2026 is gedaald. Quilty Space voorspelde dat SpaceX het jaar zou afsluiten met 16,8 miljoen abonnees, wat een verdubbeling van de kwartaalgroei ten opzichte van het huidige niveau zou vereisen - moeilijk na recente prijsverhogingen.
Groei is belangrijk omdat nieuwe Starlink-gebruikers minder betalen dan eerdere. De gemiddelde omzet per gebruiker is gedaald van $99 in 2023 naar $66 in het eerste kwartaal van 2026, gedreven door uitbreiding naar internationale markten waar SpaceX niet zoveel kan vragen. Zonder een snelgroeiende gebruikersbasis verdient elke nieuwe gelanceerde satelliet minder geld.
Toegenomen concurrentie ook