Gedurende het grootste deel van de evolutionaire geschiedenis plantten dieren zich voort en lieten hun nakomelingen vervolgens direct aan hun lot over. Maar een nieuwe studie in Nature biedt een verleidelijke verklaring voor hoe sommige wezens evolueerden tot zorgzame ouders: evolutie vond geen nieuwe hersensystemen uit voor ouderschap - het hergebruikte gewoon de oude hongercircuits. Want niets zegt 'ik hou van je' zoals 'ik heb honger en jij ziet er eetbaar uit.'

Onderzoekers van de Rockefeller Universiteit, onder leiding van Daniel Kronauer, bestudeerden clonale rovermieren en ontdekten dat zorgdragend gedrag is gebouwd op oude neurale paden die oorspronkelijk bedoeld waren voor voeding. 'Evolutie neemt wat het heeft en werkt daarmee, soms op zeer verrassende manieren,' zei Kronauer, wat eigenlijk de biologische equivalent is van het duct-tapen van een lepel aan een vork en het een spork noemen.

Het team identificeerde een complete set van 70 neuropeptiden in het mierenbrein en testte vervolgens het effect van elk op zorgdragend gedrag. Twee moleculen vielen op: Neuropeptide F (NPF) moedigde mieren aan om larven te verzorgen, terwijl Allatostatine A (AstA) hen deed afzien van de kinderkamer voor de grote buitenwereld. Jonge mieren hadden hoge NPF en lage AstA, maar naarmate ze ouder werden, kantelde de balans - wat verklaart waarom oude mieren denken: 'Ik heb genoeg larven grootgebracht, tijd om wat snacks te halen.'

Honger beïnvloedde ook deze signalen. Verhongerde mieren vertoonden hogere NPF en lagere AstA, waardoor ze zich gedroegen als toegewijde verzorgers. Eenmaal gevoed verloren ze interesse in larven en richtten ze zich op foerageren. Zoals Kronauer opmerkte: 'Ouderlijk gedrag draait veel om voeden - niet alleen jezelf, maar ook je nakomelingen.' Dus de volgende keer dat je je kind voedt, bedenk dan dat je gewoon een diep oeroude neurale drang volgt.

Dit onderzoek gaat niet alleen over mieren. Zoogdieren gebruiken vergelijkbare neuropeptiden voor zorgdragend gedrag, en aangezien mierenhersenen slechts ongeveer 60.000 cellen hebben (tegenover 100 miljoen bij muizen), zijn ze een handig model voor het bestuderen van neurale circuits. Het team is nu van plan om de exacte circuits die door NPF en AstA worden beïnvloed in kaart te brengen, in de hoop een gedeeld biologisch blauwdruk voor ouderschap over soorten heen te ontdekken.

En er is een bonus: deze mieren kunnen ons helpen gezond ouder worden van de hersenen te begrijpen. Omdat mierengedrag voorspelbaar verandert met de leeftijd, bieden ze een natuurlijk systeem om te bestuderen hoe neuromodulatoren sociale rollen in de loop van de tijd beïnvloeden. 'We weten eigenlijk heel weinig over hoe de hersenen veranderen gedurende de normale gezonde levensduur van een individu,' zei Kronauer. Dus terwijl we druk bezig zijn met het financieren van onderzoek naar Alzheimer, herinneren deze mieren ons eraan dat ouder worden ook gaat over behoorlijk slimme chemische verschuivingen - zoals besluiten dat je te oud bent voor die larvenverzorgingsonzin.