Een microbiologiepracticum op een universiteit ontaardde van een educatieve oefening in een regelrechte gezondheidscrisis toen elke student een onschuldige bacterie identificeerde als een dodelijke ziekteverwekker. Het resultaat: 32 mensen begonnen met preventieve antibiotica, twee kregen een ruggenprik, en iedereen leerde een waardevolle les over vriezerorganisatie.

De problemen begonnen toen studenten mysteriebacteriën kregen om te identificeren. Ze moesten Plesiomonas shigelloides vinden, een veelvoorkomende, niet-enge kiem die meestal alleen diarree veroorzaakt. In plaats daarvan identificeerde elke student vol vertrouwen het monster als Neisseria meningitidis, een bacterie die levensbedreigende hersenvliesontsteking en bloedbaaninfecties veroorzaakt. De instructeurs controleerden het werk van de studenten en konden geen fout vinden – de biochemische tests wezen allemaal op de gevaarlijke ziekteverwekker.

Paniek brak uit. Universiteitsfunctionarissen ontdekten dat de vriezer in het magazijn met de onschuldige bacteriën ook een flesje bevatte met het label N. meningitidis. Ze stelden vast dat 33 mensen – studenten, professoren en laboratoriummedewerkers – mogelijk waren blootgesteld. Omdat N. meningitidis zich via aerosolen kan verspreiden en de studenten alleen handschoenen en laboratoriumjassen hadden, geen bioveiligheidskasten, adviseerden gezondheidsfunctionarissen iedereen om een kuur van 10 dagen preventieve antibiotica te starten. Op één na voldeed iedereen. Twee mensen die hoofdpijn kregen, ondergingen een ruggenprik om infectie uit te sluiten.

Dagen later voerde het staatslaboratorium voor volksgezondheid massaspectrometrie en whole-genome sequencing uit op de mysteriebacterie. Het verdict: het was N. sicca, een onschuldig familielid van N. meningitidis. De verwarring ontstond doordat deze specifieke stam een 'atypische koolhydraatfermenteerder' was, wat betekende dat hij zich in de standaardtests gedroeg als de gevaarlijke kiem – en iemand had blijkbaar jaren geleden het flesje in de vriezer verkeerd gelabeld.

Een onderzoek wees 'ontoereikende voorraadcontroles' en 'beperkt toezicht op magazijnmedewerkers' aan, naast andere tekortkomingen. De universiteit heeft sindsdien haar protocollen herzien. Dus hoewel niemand daadwerkelijk ziek werd, kregen 32 mensen een antibioticakuur die ze niet nodig hadden, twee onnodige ruggenprikken, en iedereen kreeg een verhaal dat toekomstige practicumstudenten twee keer zal laten nadenken voordat ze conclusies trekken.